Όλοι οι γονείς επιθυμούν τα παιδιά τους να γίνουν δυνατά και να βγουν στη ζωή εφοδιασμένα με όλα όσα χρειάζονται για να πετύχουν και να ευτυχήσουν. Δυστυχώς όμως πολύ συχνά στην προσπάθειά τους να επιτύχουν αυτό το στόχο κάποιοι γονείς πέφτουν σε παγίδες με κίνδυνο να οδηγηθούν στο αντίθετο ακριβώς αποτέλεσμα.
Το άρθρο αυτό έχει σαν στόχο να φωτίσει μερικές από αυτές τις παγίδες και έτσι να σας βοηθήσει να προφυλαχτείτε από αυτές, τουλάχιστον τις περισσότερες φορές που θα βρεθούν στο δρόμο σας.
1. Αφιερώστε τους χρόνο
Το πιο σημαντικό αγαθό που κάθε γονιός μπορεί να προσφέρει στο παιδί του είναι ο υπερπολύτιμος χρόνος του. Όταν περνάτε χρόνο κάνοντας πράγματα μαζί με τα παιδιά σας εκείνα αντιλαμβάνονται ότι είναι πραγματικά σημαντικά για εσάς. Αυτό τα βοηθάει να αναγνωρίσουν την αξία που έχουν ως πρόσωπα.
Επίσης δίνετε η ευκαιρία τόσο σε εσάς όσο και στα παιδιά σας να γνωρίσετε καλύτερα ο ένας των άλλων και να μοιραστείτε σκέψεις και συναισθήματα που μένουν «κλειδωμένα» όταν μέσα στην βιασύνη της καθημερινότητας είμαστε προσανατολισμένοι στη δράση αντί στη σχέση.
Επιπλέον τις στιγμές αυτές έχετε την ευκαιρία να διδάξετε τα παιδιά σας μέσα από το παράδειγμα των ενεργειών σας και να χτίσετε κοινές αναμνήσεις που ενισχύουν και θωρακίζουν την μεταξύ σας σύνδεση αλλά και την αυτοεικόνα των παιδιών. Θα πρότεινα να αφιερώνεται μερικά λεπτά κάθε μέρα για να κάνετε μαζί κάτι που ευχαριστεί και τους δύο και να συζητήσετε για αυτό. Η δραστηριότητα μπορεί να είναι μια βόλτα στη φύση, ένα άθλημα, ένα παιχνίδι, μαγείρεμα, χειροτεχνία ή ότι άλλο σας αρέσει!
2. Αγκαλιάστε τα συναισθήματα τους
Τα παιδιά πολλές φορές εκφράζουν τα συναισθήματα τους με ασυνήθιστους τρόπους. Για παράδειγμα μπορεί να δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν ότι τα μαθήματα τους προκαλούν άγχος και να το εκφράζουν γκρινιάζοντας για το τι θα φορέσουν στο σχολείο.
Μπορεί να μην τολμούν να πουν ότι φοβούνται γιατί ο μπαμπάς φωνάζει πολύ τελευταία και να το εκφράζουν σαν δυσκολία να συγκεντρωθούν στη μελέτη. Άλλες φορές πάλι μπορεί να εκφράζουν ένα συναίσθημα με τρόπο που μοιάζει δυσανάλογος σε αυτό που συμβαίνει. Για παράδειγμα μπορεί να ουρλιάζουν επειδή δεν τους αγοράζουμε πατατάκια.
Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται να τους δώσουμε χρόνο να μιλήσουν για αυτό που τους συμβαίνει. Να προσπαθήσουμε να δούμε τον κόσμο με τα δικά τους μάτια. Να τους μιλήσουμε για το πώς νιώθουμε εμείς με την αντίδραση τους και κάνοντας ανοιχτές ερωτήσεις να τα βοηθήσουμε να ονομάσουν το συναίσθημά τους και να σκεφτούν εναλλακτικές λύσεις για ότι τα απασχολεί.
3. Αφήστε τα να πειραματιστούν
Επειδή οι ενήλικες έχουμε περισσότερες εμπειρίες από τη ζωή πολλές φορές μας φαίνεται εύκολο να προσφέρουμε στα άπειρα παιδιά μας έτοιμες τις «δοκιμασμένες μας λύσεις». Ξεχνάμε όμως ότι η δοκιμή και η πλάνη είναι ένας πολύ καλός τρόπος να μάθει όποιος χρειάζεται να χτίσει γνώσεις. Επίσης μας ξεφεύγει πως έτσι τους στερούμε τη χαρά ότι τα κατάφεραν με τις δικές τους δυνάμεις.
Αφήστε τα παιδιά να δοκιμάσουν. Αν καούν λιγάκι από το μάτι της κουζίνας θα μάθουν να προσέχουν την επόμενη φορά. Όταν αγγίξουν ένα καρφί θα ανακαλύψουν ότι τρυπάει. Όταν λερωθούν στον κήπο θα μάθουν πως μυρίζει το χώμα και πώς φροντίζουμε ένα φυτό και αν λερωθεί το παντελόνι, διδάξτε τα πώς πλένεται και αν σκιστεί ράψτε το μαζί.
Ο λεκές θα φύγει, η τρύπα θα κλείσει η αίσθηση όμως ότι οι γονείς μου με εμπιστεύονται και ο κόσμος είναι ένα μέρος όπου μπορώ να πειραματίζομαι θα είναι πάντα εκεί να τα ωθεί να ανακαλύπτουν συνεχώς καινούριες ικανότητες.
Ας κάνουν μισή ώρα να δέσουν τα κορδόνια. Την επόμενη φορά θα είναι πιο γρήγορα. Αν τους τα δένετε δεν θα μάθουν ποτέ. Όσο τα παιδιά σας πειραματίζονται βεβαιώστε τα ότι θα είστε κάπου κοντά για να προσφέρετε όση βοήθεια χρειάζονται αν κάτι πάει στραβά!
4. Συμμαχήστε με τα λάθη τους
Να θυμάστε ότι τα λάθη είναι αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας της μάθησης. Όταν ένα παιδί κάνει λάθος μην πανικοβάλλεστε, διερευνήστε μαζί του πως οδηγήθηκε σε αυτό. Ίσως ανακαλύψετε ότι πίσω από μια «χαζομάρα» κρύβεται μια έξυπνη ιδέα. Κάποτε για παράδειγμα ένα τρίχρονο έσκισε τη σελίδα του παραμυθιού και την έβαλε στο DVD PLAYER πιστεύοντας ότι έτσι θα έβλεπε το παραμύθι στην τηλεόραση. Το μηχάνημα μπορεί να χάλασε, άλλα σίγουρα είναι άδικο να χαρακτηρίσουμε τον πιτσιρίκο ηλίθιο.
Στη συνέχεια αφού αναγνωρίσετε ότι μια συγκεκριμένη ενέργεια ήταν λάθος, προσανατολιστείτε στο να βοηθήσετε το παιδί να επανορθώσει όσο καλύτερα γίνεται τις συνέπειες του λάθους του και αναζητήστε μαζί του πιο αποτελεσματικούς τρόπους να πετύχει το στόχο του. Αντιμετωπιζόμενα έτσι τα λάθη γίνονται πραγματικά οδηγεί προς τη γνώση καθώς ότι μάθαμε κάνοντας λάθη είναι γνώση βαθιά θεμελιωμένη στην εμπειρία.
Το παιδί στο προηγούμενο παράδειγμα θα μπορούσε να μάθει ότι: Δεν χρησιμοποιώ μηχανήματα αν δεν έχω παρατηρήσει πολύ καλά πώς το κάνει κάποιος ενήλικας, Υπάρχει ένα DVD μέσα στο κεφάλι μου και το λένε φαντασία, Αν δεν είμαι σίγουρος πώς δουλεύουν τα πράγματα του μπαμπά μπορώ να τον ρωτήσω, Είναι καλό να μοιράζομαι τις σκέψεις μου με τη μαμά ή τον μπαμπά πριν τις κάνω πράξη, Ο μπαμπάς και η μαμά με αγαπούν ακόμα κι όταν κάνω λάθη, Τα παραμύθια δεν μπαίνουν στο DVD, Επειδή ο μπαμπάς θα δουλέψει λίγο πιο πολύ για να πληρώσει τον μάστορα, εγώ θα κρατήσω το σπίτι καθαρό ώστε να μην κουραστεί να το μαζέψει και δεν θα παίξω μαζί του ποδόσφαιρο για σήμερα.
Όλα τα παραπάνω είναι υπέρ- πολύτιμες γνώσεις που βοηθάνε το παιδί να χτίσει αυτοεκτίμηση. Όλες αυτές οι ευκαιρίες μπορεί να χαθούν, αν χάσουμε απλώς την ψυχραιμία μας μπροστά στη ζημιά.
5. Δώστε τους επιλογές
Καθώς η ζωή είναι μικρή είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε συνεχώς επιλογές. Από σημαντικές όπως οι επιλογές επαγγέλματος και συντρόφων έως λιγότερο σημαντικές όπως τι θα περιλαμβάνει το πρωινό μας. Αυτή η διαδικασία κάποιες φορές μπορεί να είναι τόσο επώδυνη ώστε να μας μπλοκάρει ψυχικά.
Γι’ αυτό το λόγο είναι καλό να προπονούμε τα παιδιά από νωρίς σε αυτό. Συχνά δυσκολευόμαστε να το κάνουμε επειδή προϋποθέτει να παραιτηθούμε από ένα μέρος από την εξουσία που ως ενήλικες μπορούμε να ασκήσουμε στα παιδιά, αλλά πολύ περισσότερο επειδή νιώθουμε σίγουροι ότι εμείς θα επιλέξουμε για εκείνα καλύτερα από ότι τα ίδια για τον εαυτό τους.
Ακόμα κι αν ισχύει κάτι τέτοιο με τον τρόπο αυτό τους στερούμε μέρος της ελευθερίας τους, δεν τα βοηθάμε να γίνουν υπεύθυνα και να χαρούν τη ζωή όπως εκείνα θέλουν. Φυσικά τα παιδιά δεν έχουν τις γνώσεις που απαιτούνται για να διαλέξουν σε ποίο σχολείο θα φοιτήσουν.
Μπορούν όμως να διαλέξουν τα ρούχα που θα φορέσουν, αποφασίσουν αν θα μάθουν ένα μουσικό όργανο και ποιο. Μπορούν να επιλέξουν με ποιους θα γιορτάσουν τα γενέθλια τους και θα είναι πολύ χαρούμενα αν μια -φορά την εβδομάδα επιλέγουν αυτά το φαγητό για όλη την οικογένεια.
6. Αφήστε τα να περάσουν δύσκολα
Οι περισσότεροι γονείς εξαιτίας της αγάπης τους για τα παιδιά τους επιθυμούν να τα προστατεύσουν από τις μικρές ή μεγαλύτερες δυσκολίες με τις οποίες η ζωή θα τα φέρει αντιμέτωπα. Αναλαμβάνουν να σηκώσουν εκείνοι το βάρος που θα αναλογούσε στα παιδιά τους και προσπαθούν να τους εξασφαλίσουν μια ανέφελη καθημερινότητα.
Αυτή η προσπάθεια μπορεί να εκδηλωθεί με διάφορους τρόπους. Από το να σηκώνουν οι γονείς τη σχολική τσάντα στη διαδρομή από το σπίτι στο σχολείο, μέχρι το να φτιάχνουν εκείνοι αντί για τα παιδιά τις σχολικές εργασίες ή να επισκέπτονται το σχολείο για να «ξεκαθαρίσουν» τι συνέβη ακριβώς ανάμεσα στο παιδί τους και τον τάδε συμμαθητή του.
Όσοι γονείς κάνουν τέτοιες επιλογές, στερούν εν αγνοία τους από τα παιδιά τους την ευκαιρία να διαπιστώσουν ότι είναι ικανά να ανταποκριθούν σε δυσκολίες της καθημερινής ζωής και να ανακαλύψουν τους δικούς τους τρόπους να τα βγάζουν πέρα στα δύσκολα. Τους περνούν έτσι άθελά τους το μήνυμα ότι η ζωή είναι υπερβολικά απαιτητική και τα ίδια είναι ανίκανα να τα καταφέρουν. Ένα μήνυμα που μπορεί να υπονομεύσει πολύ σοβαρά την πορεία τους ως ενήλικες.
Θα αναρωτηθείτε βέβαια τώρα, εντάξει με τις καθημερινές δυσκολίες, τι να κάνουμε όμως αν η ζωή φέρει τα παιδιά μας αντιμέτωπα με γεγονότα που είναι δυσβάστακτα ακόμα και για εμάς τους ενήλικες. Όπως μια σοβαρή ασθένεια ή ο θάνατος κάποιου οικείου προσώπου.
Η προτροπή μου και σε αυτή την περίπτωση είναι η ίδια. Από τη στιγμή που το γεγονός συνέβη είναι μέρος της προσωπικής τους ιστορίας και χρειάζεται να μάθουν με την επίγνωσή του. Είναι καλό λοιπόν να πείτε στα παιδιά την αλήθεια, με λόγια απλά που να καταλαβαίνουν και μετά να τα αφήσετε να ζήσουν και να εκφράσουν τον φόβο και τον πόνο τους όπως μπορούν και αντέχουν.
Έτσι θα μάθουν να χωράνε μέσα τους και αυτά τα συναισθήματα και θα ξέρουν ότι μπορούν να μετατρέψουν ότι τους φέρει η ζωή σε μια ευκαιρία για την προσωπική τους ανάπτυξη. Αν αντίθετα προσπαθήσετε να τα «προστατεύσετε» θα πιστέψουν ότι κάποια κομμάτια της ζωής δεν αντέχονται ή τουλάχιστον εκείνα δεν είναι ικανά να τα αντέξουν.
7. Αποφύγετε τους υπερβολικούς επαίνους
Πολύ γονείς στην προσπάθεια τους να τονώσουν την αυτοεκτίμηση του παιδιού τους το επαινούν για τα πάντα, ακόμα και για πράγματα στα οποία δεν κατέβαλε καθόλου προσπάθεια ή για πράγματα στα οποία ξέρει το ίδιο ότι δεν έχει πετύχει.
Έτσι όμως συνήθως η αυτοεκτίμηση του παιδιού υπονομεύεται γιατί μοιάζει σαν να πιστεύεται πως αυτά τα πολύ μικρά πράγματα είναι για τις «πενιχρές» του δυνάμεις μεγάλα κατορθώματα. Ή σαν ο έπαινος να είναι κάτι που προσφέρεται χωρίς προσπάθεια, οπότε πράγματι έχει πετύχει κάτι πολύ σπουδαίο.
Καλό είναι να αποφεύγουμε τις υπερβολικές ζητωκραυγές γιατί ελλοχεύει ο κίνδυνος το παιδί να πιστέψει ότι αν αποτύχει μια επόμενη φορά αυτό θα είναι καταστροφικό. Μπροστά σε κάθε επιτυχία είναι καλό να προσφέρουμε στο παιδί τον χώρο να εκφράσει το δικό του συναίσθημα με την ένταση που εκείνο το βιώνει και να μετέχουμε σε αυτό.
Ακόμα κι αν είναι φόβος ή ανησυχία για τη συνέχεια. Επίσης είναι χρήσιμο να υποστηρίζουμε το παιδί να αυτοαξιολογείτε και να παρατηρεί το ίδιο την διαδρομή μέσα από την οποία οδηγήθηκε στην επιτυχία ώστε να μπορέσει να επαναλάβει τις ενέργειες που το βοήθησαν. Για να συμβεί αυτό χρειάζεται να δώσουμε στο παιδί χώρο να αφηγηθεί την ιστορία της επιτυχίας του όταν το θελήσει, με όσο περισσότερες λεπτομέρειες γίνεται και με όσο λιγότερες δικές μας παρεμβάσεις είναι εφικτό.
8. Αποφύγετε τις συγκρίσεις
Πολλές φορές οι γονείς θέλοντας να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους προς μια κατεύθυνση τα συγκρίνουν με άλλα άτομα, κυρίως με παιδιά του συγγενικού και φιλικού τους περιβάλλοντος, που οι ίδιοι πιστεύουν πως είναι επιτυχημένα σε κάτι. Αυτό μπορεί να είναι πολύ επιβλαβές για την ανάπτυξη των παιδιών.
Έτσι, υποτιμάται η μοναδικότητα τους, την οποία καλούνται να αναδείξουν και τους δημιουργείτε έντονο άγχος να ανταποκριθούν στην προσδοκία που κάποιος άλλος έβαλε για αυτά. Καλό είναι λοιπόν να αποφεύγουμε ακόμα και την έμμεση σύγκριση που ενέχουν προτάσεις όπως: Κοίτα τι καλό παιδί που είναι ο Γιωργάκης!, Δες πόσο καλά τα καταφέρνει η Μαρία, Κοίτα ο Γιαννάκης το έκανε!. Ας έχουμε πάντα στο νου ότι η σύγκριση ενέχει την κρίση και η κρίση σε κάθε της μορφή, ακόμα κι όταν είναι θετική, συνιστά εμπόδιο στην ψυχική άνθιση κάθε μοναδικού ανθρώπου.
9. Διδάξτε τα να απολαμβάνουν τη διαδρομή
Ζούμε σε έναν πολιτισμό που τείνει να εστιάζει στο αποτέλεσμα και όχι στη διαδικασία. Το πιο απλό παράδειγμα που αφορά στη ζωή των παιδιών είναι ότι τα ρωτάμε πολύ συχνά τι βαθμό πήραν, αλλά πολύ σπάνια τι έκαναν για να πάρουν αυτό το βαθμό. Έτσι, τα προετοιμάζουμε για μια ζωή με ελάχιστες στιγμές ευτυχίας αφού πάντα θα υπάρχει κάπου να φτάσουν και ποτέ δεν θα έχουν μάτια για τη διαδρομή, συνήθως όμως η διαδρομή έχει διάρκεια, το φτάσιμο είναι μια μόνο στιγμή.
Την επόμενη φορά λοιπόν που θα μαθαίνετε ορθογραφία στο παιδί σας αντί να μετράτε τα λάθη του και να επαναλαμβάνετε πενήντα φορές τους κανόνες, δοκιμάστε να δείτε τις λέξεις σαν ζωγραφιές που έχουν κάτι να μας πουν. Αντί λοιπόν να λέμε και να ξαναλέμε ότι όλες οι λέξεις που αρχίζουν με την πρόθεση συν γράφονται με ύψιλον και αν κανείς το ξεχάσει ήρθε η απόΣΥΝθεση του κόσμου, μπορούμε να φανταστούμε ότι το συν έχει δύο χέρια απλωμένα δεξιά και αριστερά για να ενώσει δύο πράγματα που θέλουν να πάνε μαζί και αν το ξεχάσω δεν πειράζει για σήμερα στο δικό μου μυαλό το συν δεν είχε όρεξη για παρέα, μάζεψε λοιπόν τα χέρια του και έγινε σιν! Έχει πιο πολύ πλάκα έτσι! Δε συμφωνείτε;
10. Μιλήστε τους με ειλικρίνεια
Κάποιες φορές οι ενήλικες δοκιμάζουμε να κρύψουμε από τα παιδιά τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας νομίζοντας ότι έτσι τα προφυλάσσουμε. Δεν θέλουμε για παράδειγμα να καταλάβει το παιδί μας ότι είμαστε στεναχωρημένοι ή φοβισμένοι, όμως αυτό που προσπαθούμε να του κρύψουμε είναι κομμάτι της αληθινής ζωής για την οποία καλούμαστε να το προετοιμάσουμε.
Επίσης επειδή είμαστε πολύ σημαντικοί για εκείνο είναι απίθανο να μην καταλάβει το συναίσθημά μας ακόμα και αν δεν το εκφράσουμε λεκτικά. Είναι προτιμότερο λοιπόν να είμαστε ειλικρινείς, έτσι ανοίγει ο δίαυλος επικοινωνίας με τα παιδιά και μαθαίνουν ότι η σχέση μεταξύ μας είναι μια σχέση εμπιστοσύνης που λειτουργεί σε όλες τις περιστάσεις.
Προσοχή: δεν σας προτρέπω να αναζητάτε από τα παιδιά υποστήριξη που υπερβαίνει τις δυνάμεις τους. Ας ενθαρρύνω μόνο να μην τους κρύβετε αλήθειες που αντιλαμβάνονται είτε το θέλετε είτε όχι. Αν για παράδειγμα είστε στενοχωρημένοι γιατί είχατε ένα διαπληκτισμό με τον προϊστάμενο δεν είναι κακό να πείτε στο παιδί σας: Σήμερα δεν έχω πολύ κέφι, με μάλωσε ο κύριος διευθυντής το πρωί στη δουλειά και έχω στεναχωρηθεί, αύριο όμως θα μιλήσω μαζί του και νομίζω όλα θα φτιάξουν.
Αν δεν το κάνετε είναι πολύ πιθανόν το παιδί να πιστεύει πως ευθύνεται εκείνο με κάποιον τρόπο για τη στεναχώρια σας. Αν πάλι όντως ευθύνεται είναι καλό να το ξέρει και να αναζητήσετε μαζί τρόπους να επανορθώσετε ότι έχει συμβεί. Πείτε για παράδειγμα στο παιδί σας: Με στεναχώρησε πολύ αυτό που είπες είναι η δική σας αλήθεια που το διδάσκει πως η συμπεριφορά του επηρεάζει τους ανθρώπους γύρω του, άρα το προσκαλεί να τους σκεφτεί και να δράσει. Είναι πολύ καλύτερο από το να πείτε: Δεν ντρέπεσαι, είσαι αγενέστατος/η! Το σχόλιο αυτό ενέχει κριτική και έχει τη δύναμη να μπλοκάρει την μεταξύ σας επικοινωνία.
11. Αφήστε τα να σας εκπλήξουν
Είτε το ομολογούν είτε όχι σχεδόν όλοι οι γονείς έχουν πλάσει πολλές φανταστικές εικόνες για τα παιδιά τους πολύ πριν αυτά γεννηθούν. Νομίζω είναι ουτοπικό να προσπαθήσει κανείς να σταματήσει αυτή τη διαδικασία.
Κατά την γνώμη μου το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να αναγνωρίσουμε ποια είναι αυτά τα δικά μας όνειρα και πως χτίστηκαν και στη συνέχεια να προσπαθήσουμε να επιτρέψουμε στα παιδιά μας να επιλέξουν μόνα τους αν θα τα ακολουθήσουν ή όχι. Ας προσπαθήσουμε να τους μιλάμε για αυτά διευκρινίζοντας πως είναι τα δικά μας όνειρα, αντί να τα παρουσιάζουμε ως το μοναδικό σίγουρο δρόμο προς την ευτυχία.
Στη συνέχεια ας αφήνουμε χώρο να μας μιλήσουν για τα δικά τους όνειρα κι ας συγκρατήσουμε την παρόρμησή μας να τα κρίνουμε ως λιγότερο αξιόλογα από τα δικά μας. Τα παιδιά γεννιούνται για να κάνουν την έκπληξη ας μην τα εμποδίζουμε. Αλήθεια αν ο γιός σας λατρεύει τη μουσική ποιος μπορεί να εγγυηθεί πως δεν θα αποκτήσει ως μουσικός περισσότερη φήμη και χρήματα από όσα μπορεί να έχει ως γιατρός που ασκεί την ιατρική με το ζόρι για να σας βλέπει ικανοποιημένους;
Ποίος μπορεί να σας βεβαιώσει ότι η κόρη σας θα βρει την ευτυχία μεγαλώνοντας τα παιδιά κάποιου που παντρεύτηκε για να χαρείτε το γάμο της; Βάλτε καλύτερα τα όνειρα σας σε παρένθεση και θυμηθείτε πως στην ευτυχία φτάνει κανείς μονάχα ακολουθώντας το δρόμο της καρδιάς του!
12. Απολαύστε μαζί παραμύθια
Τα παραμύθια έχουν κατηγορηθεί από αρκετούς ότι μιλούν στα παιδιά για καταστάσεις που δεν ταιριάζουν με το σύγχρονο τρόπο ζωής. Όμως η αλήθεια είναι μάλλον ότι περιγράφουν τον κόσμο όπως φαίνεται με τα μάτια ενός μικρού παιδιού. Σχεδόν κάθε παιδί της κοινωνίας μας νιώθει σαν να είναι το πριγκιπόπουλο στο βασίλειο του μπαμπά και της μαμάς. Πολλές φορές όμως ο κόσμος των μεγάλων είναι για κείνο ακατανόητος και τρομακτικός σαν να κατοικείται από δράκους και κακές μάγισσες.
Είναι σημαντικό λοιπόν για ένα παιδί να βρίσκει όλες αυτές τις εμπειρίες του αποτυπωμένες σε μια ιστορία που μιλάει για κάποιους άλλους που ζούσαν κάποτε, κάπου αλλού, διότι έτσι του δίνεται η ευκαιρία να διεργαστεί τα δύσκολα συναισθήματα του, για παράδειγμα μπορεί αντί να εκφράσει θυμό για τη μαμά που σήμερα το μάλωσε, να θυμώσει με την κακιά μητριά της πριγκιποπούλας που ήταν αυστηρή μαζί της.
Επιπλέον, το παιδί έχει την ευκαιρία επεξεργαζόμενο την ιστορία του παραμυθιού να εξασκήσει νοητικές και συναισθηματικές δεξιότητες που θα του επιτρέψουν να αντιμετωπίσει πιο αποτελεσματικά της δυσκολίες της πραγματικής ζωής. Τέτοιες δεξιότητες μπορεί να είναι για παράδειγμα η υπομονή, η αντοχή στη ματαίωση, η ενσυναίσθηση, η διαπραγματευτική ικανότητα και πολλές ακόμα.
Αν λοιπόν, επιθυμείτε να ενδυναμώσετε τα παιδιά σας προτείνω να τους λέτε πολλά παραμύθια και στη συνέχεια να συζητάτε μαζί τους για αυτά. Μάλιστα θα έλεγα να πάτε ένα βήμα πιο πέρα, να αλλάζετε μαζί τους τις ιστορίες, να αναρωτιέστε τι θα συνέβαινε αν…
Για παράδειγμα: Τι θα συνέβαινε αν το ρολόι στο παλάτι είχε χαλάσει και η σταχτοπούτα δεν καταλάβαινε ποτέ ότι η ώρα πήγε δώδεκα;, Τι θα συνέβαινε αν η χιονάτη είχε φάει μια ολόκληρη τούρτα σοκολάτας, λίγο πριν η κακία μητριά της προσφέρει το μήλο;
Μάλιστα γιατί να μην τολμήσετε κάτι περισσότερο, να φτιάξετε μαζί με τα παιδιά εντελώς δικά σας παραμύθια που θα υπάρξουν ακριβώς για να τα παρηγορήσουν (η λέξη παραμύθι προέρχεται από την λέξη παραμυθία που στα αρχαία σημαίνει παρηγοριά) από τις δυσκολίες της δικής τους ζωής. Φτιάξτε για παράδειγμα ένα παραμύθι για μια χώρα όπου στα σχολεία τα παιδιά θα δίδασκαν τους δασκάλους ή για έναν ελέφαντα που ήταν υπερβολικά αδύνατος. Μην διστάσετε να πειραματιστείτε. Τα παραμύθια χωράνε τα πάντα. Καλά ταξίδια!
πηγή: psychologynow.gr
]]>Θα λέγαμε ότι έχουν πάρει διαστάσεις επιδημίας! και πραγματικά “δίνουν και παίρνουν”, με τις επιδημιολογικές μελέτες να αναφέρουν ότι ένα 4% του πληθυσμού στη χώρα μας, πάσχει από αυτό το παροξυσμικό άγχος, ποσοστό που θεωρείται υψηλό. Όταν δε, οι κρίσεις αυτές μείνουν αφρόντιστες, οργανώνονται σε φοβίες, όπως π.χ. σε αγοραφοβίες.
Συχνά βιώνονται ως ένα αιφνίδιο επεισόδιο φόβου και άγχους με μία σειρά από έκδηλα σωματικά συμπτώματα επιπλέον. Ως αποτέλεσμα αυτών συνήθως, ενισχύεται η χαμηλή αυτοεικόνα και αυτοπεποίθηση.
Ο φόβος δεν απορρέει από κάποιον πραγματικό κίνδυνο ή προφανή αιτία.
Η ιδιαιτερότητά τους αφορά στο ότι οι κρίσεις πανικού:
Μπορεί να συμβούν στον οποιονδήποτε, οποτεδήποτε και ξαφνικά – χωρίς προειδοποιητικά σημάδια, π.χ. όταν οδηγείτε, όταν βρίσκεστε ανάμεσα σε κόσμο σε εμπορικό κέντρο, όταν έχετε μία σύσκεψη στη δουλειά, όταν περπατάτε στο δρόμο ή ακόμη και στον ύπνο σας
Το άτομο διακατέχεται από ένα μόνιμο αίσθημα ενός επικείμενου κακού, το οποίο στη συνέχεια πυροδοτεί και τις επόμενες κρίσεις πανικού
Δεν προκαλούν κάποια σωματική βλάβη – δεν είναι απειλητικές για τη ζωή
Στις γυναίκες η πάθηση είναι δύο έως τρεις φορές συχνότερη σε σύγκριση με τους άνδρες
Συμπτώματα και αίτια κρίσης πανικού
Πώς αισθάνεται κάποιος σε Κρίση Πανικού;
Ο καθένας μπορεί να αγχωθεί μερικές φορές. Είναι απολύτως φυσιολογικό. Ωστόσο, στην Κρίση Πανικού αυτός ο έμφυτος συναγερμός που προειδοποιεί και προστατεύει κάτω από φυσιολογικές συνθήκες τον άνθρωπο από τους κινδύνους, έχει γίνει υπερευαίσθητος.
Η ψυχολογία των κρίσεων πανικού, προσομοιάζει με τη ψυχολογία ενός δρομέα που περιμένει να ακούσει την πιστολιά ώστε να αρχίσει να τρέχει, να νικήσει, να σωθεί, να παλέψει, να διαφύγει.
Πράγματα που μπορεί να σκέφτεστε:
Θα λιποθυμήσω
Δε μπορώ να αναπνεύσω
Θα πάθω καρδιακή προσβολή
Θα πνιγώ
Πρόκειται να ντροπιαστώ μπροστά στον κόσμο
Χάνω τον έλεγχο
Πως μπορεί να αισθάνεστε:
συνεχή ανησυχία
φόβο για το φόβο μήπως επαναληφθεί η κρίση πανικού
αίσθημα ταχυκαρδίας
φόβο απώλειας ελέγχου του εαυτού και φόβο “τρέλας” (ότι θα χάσετε τα λογικά σας)
αποσύνδεση από το σώμα – σαν να βγαίνετε από το σώμα σας και να γίνεστε παρατηρητής του
αστάθεια και αδυναμία στα πόδια, με τάση λιποθυμίας
αίσθημα πνιγμού – ότι κάτι κάθεται στο λαιμό
μούδιασμα, ζάλη
εφίδρωση με ρηχές ανάσες
αίσθημα ότι “καίτε”
πόνο στο στήθος που θέτει παραπλανητικά την υποψία καρδιολογικού προβλήματος
τα πράγματα γύρω σας να τα αισθάνεστε “παράξενα”
Πρόληψη – Αντιμετώπιση
Η μόνη ουσιαστική προληπτική αντιμετώπιση είναι η έγκαιρη Ψυχοθεραπεία για ό,τι γενικότερα σας απασχολεί και σας δυσκολεύει.
*Tip: Ένα πρόβλημα που παραμένει, δίνει διαφορετικά και ποικίλα συμπτώματα – φαινομενικά μη σχετιζόμενα με κάποια μελλοντική κρίση πανικού!
Θεραπεία – Λύση του Προβλήματος
Οι κρίσεις πανικού αντιμετωπίζονται στις περισσότερες περιπτώσεις:
μόνο με Ατομική Ψυχοθεραπεία (μέσω Ψυχοδυναμικής – Ψυχαναλυτικής, Συνθετικής Προσέγγισης), χωρίς φαρμακευτική αγωγή,
ή σε άλλες περιπτώσεις, διττά, με ψυχοθεραπεία και με παράλληλη χορήγηση φαρμάκων, κατά την εκτίμηση συνεργαζόμενου παθολόγου ή ψυχιάτρου.
Αυτές οι προσεγγίσεις αποτελούν τις – εις βάθος, ουσιαστικές και πολύ αποτελεσματικές μεθόδους ολιστικής λύσης.
Για να σταματήσουν οι ψυχολογικές “εκρήξεις” μέσω πανικών, πρέπει να σβήσει κάποιος πρωτίστως τη ψυχολογική λάβα από κάτω.
Κρίσεις πανικού και κατάθλιψη
Οι κρίσεις πανικού μπορεί να βιωθούν ως τρομακτικές και οι άνθρωποι να καταλήξουν να αποφεύγουν τη φυσιολογική δραστηριότητα στη ζωή τους, προκαλώντας στους εαυτούς τους, δευτερογενείς απώλειες πληροφοριών και εμπειριών σε πολλά επίπεδα, π.χ. δεν βγαίνουν για ψώνια, δεν μπαίνουν στα μέσα μαζικής μεταφοράς, δεν πάνε διακοπές, αδυνατούν εύκολα να ταξιδέψουν ακόμη και για επαγγελματικές απαιτήσεις, δεν διανοούνται να πάνε στην τράπεζα να πληρώσουν λογαριασμούς, δεν πάνε σινεμά, δεν διασκεδάζουν και βαθμιαία αποσύρονται από τη ζωή.
Ο φόβος είναι σαν να τρώει τα όνειρά τους και να νιώθουν εγκλωβισμένοι. Το άτομο που αντιμετωπίζει επαναλαμβανόμενες κρίσεις πανικού, αποκτά τα παραπάνω προβλήματα και γίνεται πιο επιρρεπές στην κατάθλιψη και σε άλλες ψυχολογικές διαταραχές.
Η διαφορά μεταξύ κρίσεων άγχους και κρίσεων πανικού
Η διαφορά μεταξύ των “κρίσεων άγχους” και των “κρίσεων πανικού” είναι εξαιρετικά λεπτή.
Μερικές φορές μια κρίση άγχους αποτελεί τον προάγγελο της κρίσης πανικού, ωστόσο η “κρίση άγχους” δεν αποτελεί επίσημο κλινικό όρο.
πηγή: psychologynow.gr
]]>Μια νέα μελέτη ερευνά την αποτελεσματικότητα ενός προγράμματος δραματοθεραπείας για γυναίκες που έχουν υποστεί βία από τους συντρόφους τους.
Οι ερευνήτριες, Μαρία Μοντόλφι Μιγκέλ και Μαργκαρίτα Πίνο-Τζούστε, από το Πανεπιστήμιο Βίγκο στην Ισπανία, χρησιμοποίησαν ένα μοτίβο διαφορετικών μεθόδων για να μελετήσουν την αποτελεσματικότητα ενός προγράμματος που βασίζεται στο ψυχόδραμα, την ψυχοθεραπεία και το θέατρο των καταπιεσμένων.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η προσέγγιση της δραματοθεραπείας οδήγησε σε σημαντική μείωση των συμπτωμάτων κατάθλιψης, παράλληλα με την αύξηση της αίσθησης σκοπού στη ζωή, την ενίσχυση της επικοινωνίας και της εγγύτητας με άλλους συμμετέχοντες, και της κατανόησης της συσχέτισης μεταξύ συμπτωμάτων και εμπειριών από τη συντροφική βία. Οι συγγραφείς αναφέρουν:
Λαμβάνοντας υπόψη τον μεγάλο αριθμό περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας εναντίον γυναικών παγκοσμίως, τις αντίστοιχες ψυχολογικές δυσφορίες που έχουν υποστεί τα θύματα και την περιορισμένη έρευνα των παρεμβάσεων που βασίζονται στο θέατρο και τη δραματοθεραπεία, πιστεύουμε ότι είναι επιτακτική ανάγκη να συνεχίσουμε να ενδυναμώνουμε τις εμπειρικές βάσεις για την αποτελεσματικότητα αυτών των τεχνικών.
Η συντροφική βία αποτελεί ένα μοτίβο συμπεριφοράς, το οποίο συχνά εκδηλώνεται με τη μορφή σωματικής, ψυχολογικής ή σεξουαλικής βίας ή με την απειλή βίας, που αποσκοπεί στον έλεγχο του άλλου συντρόφου. Πρόκειται για τη πιο κοινή μορφή βίας που βιώνουν οι γυναίκες, σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ο κύκλος της κακοποίησης χαρακτηρίζεται από αλληλεπικαλυπτόμενες, ωστόσο, ξεχωριστές φάσεις. Κατά τη διάρκεια της αρχικής φάσης, η ένταση αυξάνεται και η επιζήσασα της συντροφικής βίας συνήθως γίνεται υποτακτική, προκειμένου να ανακουφίσει την επιθετικότητα του συντρόφου της.
Στο επόμενο στάδιο, ο δράστης της ενδοοικογενειακής κακοποίησης ξεσπάει με οργή και χτυπάει τη σύντροφό του. Κατά το τελικό στάδιο του υποτιθέμενου «μήνα του μέλιτος», ο θύτης υπόσχεται να αλλάξει, απολογείται και γίνεται πιο τρυφερός. Ωστόσο, έπειτα από μια σειρά έντονων γεγονότων, ο κύκλος ξεκινάει από την αρχή.
Κάποιοι ειδικοί έχουν επισημάνει ότι η συντροφική βία δεν είναι μόνο μια κυκλική διαπροσωπική δυναμική, αλλά ότι δημιουργείται μέσω του εξαναγκαστικού ελέγχου που ασκείται μέσω των έμφυλων δυναμικών ισχύος. Οι συγγραφείς προσθέτουν:
Η κακοποίηση και η συντροφική βία εναντίον των γυναικών συμβαίνουν σε ένα κοινωνικό πλαίσιο, το οποίο κυριαρχείται από δομές που μπορεί να έχουν διαφοροποιημένες επιπτώσεις στις γυναίκες, και ιδιαίτερα στις πατριαρχικές κουλτούρες ή στην περίπτωση γυναικών που υποφέρουν από διπλές διακρίσεις λόγω της καταγωγής, της εθνικότητας ή της κοινωνικοοικονομικής κατάστασής τους. Η μεροληψία δεν εδράζει μόνο στο φύλο και οι συνθήκες αποκλεισμού καθιστούν πιο δύσκολο για συγκεκριμένες γυναίκες να βάλουν τέλος στη ανυπόφορη κατάσταση που βιώνουν.
Οι γυναίκες που έχουν επιζήσει από συντροφική βία συχνά διαγιγνώσκονται με διαταραχές κατάθλιψης, άγχους, κατάχρησης ουσιών, διατροφής καθώς και με Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες (PTSD). Συχνά αναφέρουν ότι βιώνουν αυξημένο άγχος για τη σωματική τους υγεία και βιώνουν απομόνωση, ενοχές και οργή, αίσθημα αβοηθησίας, αυτοκτονικό ιδεασμό και μειωμένη αυτοεκτίμηση και αυτό-αξία.
Ο σκοπός αυτής της μελέτης ήταν να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα ενός θεραπευτικού προγράμματος με βάση το δράμα, ως εργαλείο για την καλλιέργεια της αυτοεκτίμησης, της ποιότητας ζωής, των ικανοτήτων επικοινωνίας και της αίσθησης σκοπού στη ζωή, παράλληλα με τη μείωση της διαταραχής μετατραυματικού στρες, της κατάθλιψης και των συμπτωμάτων άγχους, καθώς και τα σεξιστικών στερεοτύπων, σε γυναίκες που έχουν επιζήσει της ενδοοικογενειακής βίας. Το πρόγραμμα ενσωμάτωνε στοιχεία δραματοθεραπείας, ψυχοδράματος και θεάτρου των καταπιεσμένων.
Η δραματοθεραπεία χρησιμοποιεί τις θεραπευτικές ιδιότητες του δράματος, όπως η δημιουργικότητα, η φαντασία και η κατανόηση, για να προάγει τη θεραπεία και την αλλαγή. Ο συνδυασμός της δραματοθεραπείας και της εκφραστικής θεραπείας μέσω τεχνών μειώνει αποτελεσματικά την οδύνη των γυναικών που έχουν βιώσει συντροφική βία.
Το ψυχόδραμα είναι μια τεχνική που στοχεύει στην ανάπτυξη του αυθορμητισμού και στην επίλυση ψυχολογικών συγκρούσεων στην ομαδική ψυχοθεραπεία. Περιλαμβάνει την ενσάρκωση της σύγκρουσης και τη συζήτησή της μέσα στην ομάδα, με στόχο τη συναισθηματική επεξεργασία και την κατανόηση των ψυχολογικών, διαπροσωπικών και κοινωνικών ζητημάτων που βιώνουν οι συμμετέχοντες.
Τέλος, το Θέατρο των Καταπιεσμένων είναι μια παιδαγωγική στρατηγική η οποία περιλαμβάνει τον αυτοσχεδιασμό των εμπειριών καταπίεσης από τους ηθοποιούς που συμμετέχουν στην άσκηση. Επίσης, οι συμμετέχοντες συντονίζουν τους ρόλους ενώ ενσαρκώνεται μια παραλλαγή κάθε σεναρίου με τους αντίστοιχους ρόλους του. Με αυτόν τον τρόπο, διευκολύνεται η διαδικασία συζήτησης των συγκρούσεων που έχουν βιώσει οι συμμετέχοντες, οι οποίοι μέσω της φαντασίας και της συν-δημιουργίας αναπτύσσουν στρατηγικές για την πιθανότητα αλλαγής.
Οι συμμετέχουσες ήταν 17 Ισπανίδες με παιδιά οι οποίες είχαν βιώσει ενδοοικογενειακή βία. Τρεις εξ’ αυτών ήταν ελεύθερες, τρεις χωρισμένες, έξι διαζευγμένες ενώ οκτώ ήταν παντρεμένες (πέντε εξ’ αυτών ήταν ακόμη παντρεμένες με τους κακοποιητικούς συζύγους τους). Οι ηλικίες τους κυμαίνονταν μεταξύ 21 και 52 ετών, ενώ οι περισσότερες ήταν άνεργες και δεν είχαν κάποια επαγγελματική εκπαίδευση ή τυπική πρωτοβάθμια εκπαίδευση.
Οι συμμετέχουσες πήραν μέρος σε είκοσι συνεδρίες ομαδικής δραματοθεραπείας, διάρκειας δύο ωρών εκάστη. Αυτές οι συνεδρίες ήταν χωρισμένες σε τρεις φάσεις: προθέρμανση, δράση και μοίρασμα. Οι ασκήσεις λειτούργησαν ως ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις για τη μείωση της ψυχολογικής δυσφορίας και την ανάπτυξη κοινωνικών και προσωπικών ικανοτήτων και δεξιοτήτων, με στόχο την αντιμετώπιση εσωτερικευμένων σεξιστικών στερεοτύπων.
Η αποτελεσματικότητα της παρέμβασης μελετήθηκε μέσω της αξιολόγησης των συμπτωμάτων και των στερεοτύπων, πριν και μετά τη θεραπεία, καθώς και μέσω της εκτίμησης της αλλαγής μέσα από στατιστικά δεδομένα και μαρτυρίες.
Οι συγγραφείς της μελέτης βρήκαν στατιστικά σημαντικές μειώσεις σε συμπτώματα κατάθλιψης και σεξιστικά στερεότυπα. Επίσης, τα ευρήματα έδειξαν μια αύξηση της αίσθησης σκοπού στη ζωή των γυναικών, μεγαλύτερη εκτίμηση της ζωής τους και ανακάλυψη περισσότερων λόγων για να ζουν, καθώς ήταν περισσότερο πιθανό γι’ αυτές να βρουν θετικό νόημα σε πλευρές της καθημερινής ζωής τους.
Η διαταραχή μετατραυματικού στρες δεν έδειξε σημαντική μείωση, πιθανώς λόγω της παρουσίας της βίας που εξακολουθούσαν να βιώνουν οι συμμετέχουσες. Οι περισσότερες συνέχιζαν να έχουν επαφές με τους θύτες τους λόγω κοινής επιμέλειας των παιδιών, αδυναμίας να επιβάλουν περιοριστικά μέτρα και ανεπαρκών οικονομικών πόρων.
Οι βασισμένες στο δράμα παρεμβάσεις επέτρεψαν επίσης στις συμμετέχουσες να παρατηρήσουν τόσο λεκτικά όσο και μη λεκτικά προβλήματα στην επικοινωνία, να εντοπίσουν κοινωνικούς και διαπροσωπικούς παράγοντες που έπαιξαν ρόλο στην ανάπτυξη αυτών των προβλημάτων και να υπερνικήσουν τη χαμηλή αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμηση που είχαν.
Τέλος, κατάφεραν να αναγνωρίσουν τον κύκλο της βίας που είχαν υποστεί και τη σύνδεσή του με τις έμφυλες δυναμικές ισχύος ενώ αναπτύχθηκε συναισθηματική εγγύτητα μεταξύ των μελών της ομάδας.
Αυτή η μελέτη προτείνει ότι η ομαδική δραματοθεραπεία μπορεί να αποτελέσει μια αποτελεσματική θεραπεία για τις ψυχολογικές επιπτώσεις της συντροφικής βίας. Μέσω της ενσωμάτωσης σημαντικών εννοιών του θεάτρου των καταπιεσμένων, οι επιζώντες της κακοποίησης μπορούν επίσης να αντιληφθούν τους κοινωνικοπολιτικούς παράγοντες που επηρεάζουν αυτή την διαπροσωπική δυναμική.
Τέλος, αυτή η προσέγγιση ομαδικής θεραπείας ενισχύει τις διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ των μελών της, οι οποίες μπορούν να απαλύνουν τη δυσφορία και την κοινωνική απομόνωση που έχουν βιώσει οι γυναίκες που έχουν υποστεί ενδοοικογενειακή βία.
πηγή: psychologynow.gr
]]>Η απομόνωση έχει αναγνωριστεί ως μια σοβαρή απειλή για την ψυχική υγεία. Αν και ο κόσμος γίνεται ολοένα και περισσότερο συνδεδεμένος μέσω των ψηφιακών πλατφορμών, οι νέοι βιώνουν μια αυξανόμενη αίσθηση απομόνωσης. Η πανδημία COVID-19, η οποία ανάγκασε πολλές χώρες να εφαρμόσουν την κοινωνική αποστασιοποίηση και το κλείσιμο των σχολείων, ενισχύει την ανάγκη κατανόησης των συνεπειών της κοινωνικής απομόνωσης και της μοναξιάς για την ψυχική υγεία.
Ενώ οι έρευνες έχουν δείξει ότι η κοινωνική απομόνωση, ιδιαίτερα κατά την παιδική ηλικία, είναι επιζήμια για τη λειτουργία και τη συμπεριφορά του εγκεφάλου των ενηλίκων στα θηλαστικά είδη, οι υποκείμενοι μηχανισμοί των νευρικών κυκλωμάτων συνεχίζουν να είναι ελάχιστα κατανοητοί.
Μία ομάδα ερευνητών εντόπισε συγκεκριμένες ομάδες εγκεφαλικών κυττάρων στον προμετωπιαίο φλοιό (το μέρος του εγκεφάλου που ρυθμίζει την κοινωνική συμπεριφορά), οι οποίες είναι απαραίτητες για την φυσιολογική κοινωνικοποίηση στην ενηλικίωση και είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στην κοινωνική απομόνωση κατά την παιδική ηλικία, σε ποντίκια.
Τα ευρήματα της μελέτης, τα οποία δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature Neuroscience, αποσαφηνίζουν έναν μη αναγνωρισμένο ρόλο αυτών των κυττάρων, γνωστών ως νευρώνων του μέσου προμετωπιαίου φλοιού που επεκτείνονται στον παρακοιλιακό θάλαμο, την περιοχή του εγκεφάλου που μεταδίδει σήματα σε διάφορα μέρη του κυκλώματος ανταμοιβής του εγκεφάλου.
Εάν το συγκεκριμένο εύρημα μπορέσει να αναπαραχθεί σε ανθρώπους, θα μπορούσε να οδηγήσει σε θεραπείες ψυχιατρικών διαταραχών οι οποίες συσχετίζονται με την απομόνωση.
Εκτός από τον προσδιορισμό αυτού του συγκεκριμένου κυκλώματος στον προμετωπιαίο φλοιό, το οποίο είναι ιδιαίτερα ευάλωτο στην κοινωνική απομόνωση κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας, δείξαμε επίσης ότι το ευάλωτο κύκλωμα που προσδιορίσαμε αποτελεί έναν πολλά υποσχόμενο στόχο για τη θεραπεία ελλειμμάτων κοινωνικής συμπεριφοράς, αναφέρουν οι ερευνητές.
Και συνεχίζουν: Μέσω της διέγερσης του συγκεκριμένου προμετωπιαίου κυκλώματος το οποίο επεκτείνεται στον παρακοιλιακό θάλαμο, κατά την ενηλικίωση, καταφέραμε να αποκαταστήσουμε τα ελλείμματα κοινωνικότητας, τα οποία είχαν δημιουργηθεί από την κοινωνική απομόνωση κατά την παιδική ηλικία.
Συγκεκριμένα, η ομάδα βρήκε ότι δύο εβδομάδες κοινωνικής απομόνωσης αμέσως μετά τον απογαλακτισμό αρσενικών ποντικιών, οδηγούν σε αποτυχία ενεργοποίησης των νευρώνων του μέσου προμετωπιαίου φλοιού, οι οποίοι επεκτείνονται στον παρακοιλιακό θαλάμο, κατά τη διάρκεια της κοινωνικής έκθεσης στην ενηλικίωση.
Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι η απομόνωση κατά την παιδική ηλικία, οδήγησε τόσο στη μειωμένη διέγερση των προμετωπιαίων νευρώνων που επεκτείνονται στον παρακοιλιακό θαλάμο όσο και στην αυξημένη ανασταλτική συμμετοχή άλλων σχετικών νευρώνων, υποδηλώνοντας την ύπαρξη ενός μηχανισμού νευρικού κυκλώματος υποκείμενων ελλειμάτων κοινωνικότητας που προκαλούνται από την κοινωνική απομόνωση κατά την παιδική ηλικία.
Δεδομένου ότι τα ελλείμματα κοινωνικής συμπεριφοράς είναι ένα κοινό χαρακτηριστικό πολλών νευροαναπτυξιακών και ψυχιατρικών διαταραχών, όπως ο αυτισμός και η σχιζοφρένεια, ο εντοπισμός των συγκεκριμένων προμετωπιαίων νευρώνων μπορεί να υποδείξει θεραπευτικούς στόχους για τη βελτίωση των ελλειμμάτων κοινωνικής συμπεριφοράς.
Τα κυκλώματα που προσδιορίστηκαν σε αυτή τη μελέτη θα μπορούσαν ενδεχομένως να ρυθμιστούν χρησιμοποιώντας τεχνικές όπως η διακρανιακή μαγνητική διέγερση και / ή η διακρανιακή διέγερση συνεχούς ρεύματος.
]]>
Σταμάτα το εσωτερικό μαστίγωμα και την τιμωρία. Μέχρι πότε θα είσαι τόσο επικριτικός; Φτάνει η τόση έντονη αυτοκριτική.
Σε οδηγεί κάπου αυτό; Ξέρεις κάτι, μέχρι πότε θα σε στοιχειώνει η λύπη του παρελθόντος και ο φόβος για το αύριο;
Δεν φταις εσύ για όλα!!!
Όλοι έχουν τις ευθύνες που τους αναλογούν.
Η θυματοποίηση σου δεν σε εξυπηρετεί και δεν φέρνει εξέλιξη στη ζωή σου. Σκεπτόμενος έτσι μπαίνεις στη θέση του θύματος, από τη μια αλλά ταυτόχρονα διακατέχεσαι, από μεγαλοθηρία, αφού όλα εξαρτιόνται από το δικό σου χεράκι.
Δεν τελείωσε η σχέση σου επειδή φταις, ούτε φταις επειδή χώρισαν οι γονείς σου, δεν φταις αποκλειστικά μόνο εσύ, για ότι βομβαρδίζεις το μυαλό σου.
Ακόμα και αν θες να φταις, τί νόημα έχει να μηρυκάζεις;
Αποδέξου τα ελαττώματά σου. Αποδέξου ΕΣΕΝΑ!
Άκου κάτι! Την δεδομένη στιγμή έκανες ότι καλύτερο μπορούσες.
Βάλε τελεία στα ενοχικά σενάρια σου ή καλύτερα άλλαξε ρόλο, σκηνοθεσία και σκηνικό, βάλε αγάπη, συγχώρεση και εμπιστοσύνη.
Πάρε από το χέρι τον εαυτό σου και φύσηξε μακριά τις ενοχές και πλημμύρισέ τον με αγάπη και λόγια συμπόνιας, κατανόησης, αποδοχής και αγάπης. Κάτσε μπροστά από ένα καθρέπτη, δες το είδωλό σου και αγκάλιασέ τον και συμφιλιώσου με αυτό που βλέπεις.
Μεταμορφώσου! Γίνε φροντιστής της ύπαρξης σου και όχι βασανιστής.
Έτσι θα έρθει η ισορροπία και η δύναμη , θα λάμψεις και από ταλαιπωρημένο μπουμπούκι, θα μεταμορφωθείς σε ανθιστό λουλούδι με μεθυστικό άρωμα.
Εν κατακλείδι, ο δρόμος προς την θεραπεία σου είναι η συγχώρεση και η συμφιλίωση με τον εαυτό σου. Αυτό θα πραγματοποιηθεί, αφήνοντας το παρελθόν εκεί που είναι η θέση του – πίσω- και όχι με το να το σέρνεις συνεχώς μαζί σου!
Άσε τα βαρίδια και προχώρα!
Έχεις τόσα νέα πράγματα να δεις και να βιώσεις από το να παίζεις συνέχεια την ίδια ταινία.
Καλή διαδρομή και απόλαυση του ταξιδιού σου!
“Το κακό παρελθόν πρέπει να ξεχνιέται, αλλιώς μετατρέπεται σε νεκροθάφτη του παρόντος. Η ικανότητα να θεραπεύουμε τα τραύματα μας, να αναπληρώνουμε αυτό που χάθηκε, να προχωράμε πάρα κάτω είναι βασική δεξιότητα επιβίωσης. Εκείνοι που αρνούνται να συγχωρέσουν, επιμένουν να πενθούν και έτσι η ψυχή τους αιμορραγεί μόνιμα”.
Νίτσε
πηγή: psychologynow.gr
]]>Τι είναι αυτό που κρατάει τους ανθρώπους μακριά από τη ζωή που θα ήθελαν να ζήσουν; Θα μπορούσα να πω, ότι κάτι το οποίο τους αποσπά την προσοχή σε πολύ μεγαλό βαθμό είναι ότι σκέφτονται πάρα πολύ και αναλύουν τα γεγονότα στη ζωή τους σε υπερβολικό βαθμό.
Υπεραναλύουν κάθε μικρό πρόβλημα τόσο πολύ που φθάνει αυτό το πρόβλημα πλέον να γίνεται τόσο μεγάλο που καταλήγει να είναι και τρομακτικό. Οδηγεί σε αδιέξοδο τις σκέψεις. Χτίζει έναν αδιαπέραστο τοίχο. Σκέφτονται τόσο πολύ ακόμα και τα θετικά γεγονότα, που παύουν να είναι πια τόσο θετικά.
Ή από την άλλη πλευρά, υπεραναλύουν και αποδομούν τα πράγματα σε βαθμό που χάνουν την στιγμιαία απόλαυση και χαρά που δίνει κάτι τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Είναι πολύ ωραίο να σκεφτόμαστε κάποια πράγματα φυσικά.
Αλλά όταν τα σκεφτόμαστε πάρα πολύ μας κρατάει στάσιμους στη ζωή. Μας κάνει παθητικούς, αδύναμους να κινητοποιηθούμε για την αλλαγή. Σαμποτάρουμε τα όμορφα πράγματα που γίνονται στη ζωή μας. Το ξέρω, γιατί συνήθιζα να το κάνω στον εαυτό μου για πολύ καιρό και δεν ήταν καθόλου διασκεδαστικό ή λειτουργικό.
Σε αυτό το άρθρο, θα αναφέρω μερικούς τρόπους που με βοήθησαν να σκέφτομαι πιο απλά και έξυπνα και να ζήσω μια πιο ευτυχισμένη και χωρίς φόβους ζωή.
Βάλτε τα πράγματα σε μια ευρύτερη προοπτική
Είναι πολύ εύκολο να πέσουμε στη παγίδα της υπερανάλυσης για τα πιο ασήμαντα πράγματα στη ζωή. Οπότε όταν σκέφτεστε και ξανασκέφτεστε, ρωτήστε τον εαυτό σας:
Αυτό θα έχει σημασία για μένα τα επόμενα 5 χρόνια; Ή στις επόμενες 5 εβδομάδες;
Έχω βρει ότι τοποθετώντας τα πράγματα και προβάλλοντας τα σε μια γενικότερη μακροπρόθεσμη προοπτική μας κάνει να τα αποχωριζόμαστε πιο εύκολα και να ξοδεύουμε το χρόνο και την ενέργεια μας σε κάτι που έχει πραγματικά αξία για μας.
Ορίστε στενά χρονικά όρια για τη λήψη των αποφάσεων σας
Αν δεν έχετε ένα χρονοδιάγραμμα για να πάρετε μια απόφαση και να αναλάβετε δράση, τότε η ερώτηση θα γυρνάει μέσα στο μυαλό σας για μεγάλο χρονικό διάστημα και θα κάνει κύκλους χωρίς να καταλήγει πουθενά. Με αυτόν τον τρόπο θα μάθετε να γίνετε καλύτεροι στη λήψη των αποφάσεων ώστε να ενεργείτε θέτοντας προθεσμίες στην καθημερινή σας ζωή. Δεν έχει σημασία αν πρόκειται για μεγάλη ή μικρή απόφαση.
Γίνετε άτομο της δράσης
Όταν ξέρετε πώς να ξεκινήσετε με αποτέλεσμα να αναλαμβάνετε δράση καθημερινά, τότε θα μειωθεί η αναβλητικότητα σας και κατ’ επέκταση η υπερβολική σας σκέψη. Θέτοντας προθεσμίες θα γίνετε άτομα της δράσης και όχι της αναβλητικότητας και της ανάλυσης.
Συνειδητοποιήστε ότι δεν μπορείτε να ελέγχετε τα πάντα
Ένας τρόπος που προσπαθούμε να ελέγξουμε τα πάντα γύρω μας, είναι όταν προσπαθούμε να σκεφτόμαστε τα πράγματα πάρα πολλές φορές. Για να καλύψετε κάθε ενδεχόμενο, δεν παίρνετε ρίσκα, δεν αποτυγχάνετε ή δεν κάνετε λάθη. Όλα αυτά όμως είναι ένα μέρος της ζωής σας και ενισχύουν την ζώνη ασφαλείας που έχετε χτίσει γύρω σας. Οποιοσδήποτε που εκτιμάτε και θαυμάζετε και έχει ζήσει μια ζωή που σας εμπνέει, έχει αποτύχει τουλάχιστον μια φορά και έχει κάνει λάθη.
Επίσης, αυτοί οι άνθρωποι, έχουν δει όλες τις αποτυχίες τους ως ένα μέσο για να μάθουν να μην τα επαναλάβουν στο μέλλον. Αυτά τα πράγματα μπορεί να φαίνονται αρνητικά αλλά τα εκτιμούν γιατί τους έχουν βοηθήσει να αναπτυχθούν και να ωριμάσουν ως άτομα. Οπότε σταματήστε να προσπαθείτε να ελέγχετε τα πάντα. Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει όλα τα πιθανά σενάρια εκ των προτέρων.
Πείτε όχι στις σκέψεις που ξέρετε ότι δεν θα τα σκεφτόσασταν υπό άλλες συνθήκες
Για παράδειγμα, όταν πεινάω ή όταν είμαι κουρασμένη πολύ, αρχίζουν να αναδύονται αρνητικές σκέψεις. Αυτό μπορεί να φανεί καταστροφικό για τη διάθεση ακόμα και την επόμενη μέρα. Ο καλύτερος τρόπος είναι η αυτοεπιβεβαίωση. Να λέτε στον εαυτό σας: όχι δεν θα το αφήσω να συμβεί αυτό τώρα. Ξέρω γιατί σκέφτομαι με αυτόν τρόπο. Εστιάστε την προσοχή σας σε κάτι άλλο.
Ξοδέψτε τον περισσότερο σας χρόνο στο παρόν
Αναλώνοντας τις σκέψεις σας στο παρελθόν ή στο πιθανό μέλλον, πέφτετε στην παγίδα της υπεραναλυτικής σκέψης. Μερικοί χρήσιμοι τρόποι για να παραμείνετε στο παρόν είναι να:
Κάνετε πιο αργά τα πράγματα: να οδηγείτε το ποδήλατο σας πιο αργά, να τρώτε το φαγητό σας πιο αργά, να βουρτσίζετε τα δόντια σας πιο αργά κτλ. Οι αυτόματες σκέψεις έρχονται όταν οι σκέψεις δεν ακολουθούν τις πράξεις.
Είστε σε επαγρύπνιση: Να παρατηρείτε την κατεύθυνση των σκέψεων σας και μόλις καταλάβετε ότι απομακρύνεστε από το παρόν, πάρτε 1-2 λεπτά για να δείτε τι συμβαίνει γύρω σας.
Ποιο είναι το χειρότερο πράγμα που μπορεί να σας συμβεί;
Μια ερώτηση που πρέπει να κάνουμε στον εαυτό μας κάθε φορά που το μυαλό μας δημιουργεί καταστροφικά σενάρια για μια ενδεχόμενη μελλοντική κατάσταση. Σκεφτείτε το πολύ καλά και κάθε φορά που μπαίνετε στην παγίδα της αυτόματης υπεραναλυτικής σκέψης προσπαθήστε να απαντήσετε σε αυτήν την ερώτηση.
Το κλειδί είναι να μπορούμε εμείς να κατευθύνουμε τη ζωή μας και τις επιλογές μας και όχι οι σκέψεις μας και τα υποθετικά σενάρια που μπορεί να φτιάχνουμε μέσα στο μυαλό μας.
πηγή: psychologynow.gr
]]>Τα έντονα συναισθήματα τις περισσότερες φορές αλλοιώνουν την αίσθηση της πραγματικότητας στον βαθμό που μια ξεκάθαρα καλή απόφαση, μπορεί να φαίνεται τρομακτική ή καταστροφική. Αυτό συμβαίνει γιατί δεν έχουμε μάθει να διαχωρίζουμε τις σκέψεις από τα συναισθήματά μας, καθώς και να παρατηρούμε την μεταξύ τους αλληλεπίδραση.
Όταν βλέπουμε λοιπόν το άτομο που μας αρέσει και σκεφτόμαστε ότι θα ήταν καλή ιδέα να του μιλήσουμε, μπορεί να αρχίσουμε να αισθανόμαστε φόβο ή ντροπή και τελικά να αναβάλλουμε τη δράση μας. Αυτά τα συναισθήματα συνήθως προκαλούνται από σκέψεις που ξεπηδούν σχεδόν αυτόματα στο μυαλό και μας λένε ότι δεν έχουμε καμία τύχη, ότι δεν αξίζουμε ή ότι δεν μας προσέξει κανείς.
Η διαχείριση των συναισθημάτων μας είναι μια διαδικασία που επιτυγχάνεται σταδιακά και μάλλον δεν ολοκληρώνεται ποτέ πλήρως κατά τη διάρκεια της ζωής μας. Η ανάπτυξη της αυτο-παρατήρησης (μέσα από την καταγραφή των σκέψεων και των συναισθημάτων) μάς βοηθά σε πρώτη φάση να διαχωρίσουμε αυτό που αισθανόμαστε και σκεφτόμαστε από τον τρόπο που επιλέγουμε να δράσουμε.
Έπειτα, συνήθως με την βοήθεια ενός επαγγελματία ψυχικής υγείας, αυτές οι αυτόματες αρνητικές σκέψεις επαναξιολογούνται με σκοπό να τοποθετηθούν σε μία πιο ρεαλιστική βάση. Το άτομο αρχίζει να παρατηρεί ότι η ένταση των αρνητικών συναισθημάτων μπορεί να μειωθεί σε σημείο όπου η επιθυμητή δράση καθίσταται εφικτή.
«Η προκατάληψη του παρόντος»
Στην επιστήμη της Ψυχολογίας, χρησιμοποιούμε έναν όρο που ονομάζεται «προκατάληψη του παρόντος» για να περιγράψουμε την τάση μας να υπερεκτιμάμε την αξία ενός πράγματος στο παρόν (π.χ. ανάγκη για διασκέδαση) και να υποτιμάμε την αξία ενός άλλου πράγματος στο μέλλον (π.χ. χρόνος που απαιτείται για να γράψουμε μια πτυχιακή εργασία).
Με λίγα λόγια, έχουμε την τάση να προτιμάμε κάτι στο παρόν, εις βάρος ενός μελλοντικού οφέλους. Το ενδιαφέρον με την συγκεκριμένη αντίληψη που έχουμε για τον χρόνο είναι ότι εξηγεί όχι μόνο την αναβλητικότητά μας, αλλά και άλλες συμπεριφορές όπως είναι το κάπνισμα, η αποταμίευση χρημάτων και ο τρόπος που επιλέγουμε να σχετιστούμε με τους άλλους.
Όταν η ταυτότητά μας απειλείται…
Αν μπορούσαμε να αναγνωρίσουμε ένα κοινό αρνητικό συναίσθημα που εμφανίζεται σταθερά σε κάθε περίπτωση που αναβάλλουμε κάτι, αυτό θα ήταν ο φόβος. Μπορεί να είναι ο φόβος της επιτυχίας ή της αποτυχίας, ο φόβος του να είμαστε ευάλωτοι ή του να πληγώσουμε κάποιον.
Ό,τι και αν φοβόμαστε όμως κάθε φορά που αναβάλλουμε κάτι, νιώθουμε σε κάθε περίπτωση έτσι γιατί βλέπουμε να απειλείται με κάποιον τρόπο η ταυτότητά μας με αποτέλεσμα να εκδηλώνουμε για μεγάλα χρονικά διαστήματα διάφορες συμπεριφορές αποφυγής. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι όσο μια κατάσταση απειλεί το πως βλέπουμε και πιστεύουμε ότι είναι ο εαυτός μας (π.χ. έξυπνος, ελκυστικός, αποτυχημένος, επιτυχημένος, τεμπέλης, τέλειος κτλ.), τόσο θα αναβάλλουμε την δράση μας προς αυτή.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η ταυτότητά μας μπορεί να απειλείται τόσο από τις θετικές όσο και από τις αρνητικές καταστάσεις της ζωής. Επίσης, διαπιστώνουμε ότι οι σημαντικές καταστάσεις της ζωής, μάς προκαλούν μια συναισθηματική αντίσταση.
Είτε καλούμαστε να βρούμε χρόνο για διάβασμα με σκοπό να βελτιώσουμε τους βαθμούς μας, είτε πρόκειται να φύγουμε από το πατρικό μας σπίτι με σκοπό να έχουμε μια πιο ανεξάρτητη ζωή, είτε αποφασίσουμε να υλοποιήσουμε την επιχειρηματική ιδέα για την οποία μιλούσαμε σε όλους, τείνουμε σχεδόν πάντα στο τέλος να αποφεύγουμε αυτές τις καταστάσεις γιατί θεωρούμε ότι απειλούν το «προσωπικό αφήγημα» που λέμε κάθε φορά στον εαυτό μας αναφορικά με το πόσο επαναστάτες, ικανοί, έξυπνοι και αποδοτικοί είμαστε ή δεν… είμαστε.
Ο ρόλος της θετικής σκέψης και της τελειοθηρίας
Από την καθημερινή προσωπική και επαγγελματική μου εμπειρία, έχω παρατηρήσει ότι όσο σκεφτόμαστε ότι αυτό που πρόκειται να κάνουμε θα είναι τέλειο, καταπληκτικό ή μοναδικά ξεχωριστό, τόσο αναβάλλουμε τη δράση μας προς αυτό. Τις περισσότερες φορές, η τελειοθηρική συμπεριφορά και η θετική αυτο-ομιλία (π.χ. είσαι ο καλύτερος, ο πιο έξυπνος, μπορείς να καταφέρεις οτιδήποτε κτλ.) έχουν αντίθετα αποτελέσματα από αυτά που αναμένουμε.
Είτε γιατί φοβόμαστε ότι το αποτέλεσμα της δράσης μας δεν θα είναι τόσο καλό όσο προσδοκούμε, είτε γιατί προσκολλόμαστε τόσο πολύ σε κάποια υπερθετικά στοιχεία της ταυτότητάς μας με αποτέλεσμα να αποφεύγουμε τη δράση που θα αύξανε την αβεβαιότητά μας ως προς αυτά τα στοιχεία.
Στις συνεδρίες με τους πελάτες μου, όσο σκέφτομαι ότι κάθε φορά πρέπει να κάνω μια πρωτότυπη και έξυπνη παρατήρηση ή ότι πρέπει να πω κάτι σημαντικό και βαθυστόχαστο που θα βοηθήσει οπωσδήποτε τον άνθρωπο που έχω απέναντί μου, τόσο περιορίζω τον αυθορμητισμό μου, την ενεργητική ακρόαση και παράλληλα καθυστερώ την εξέλιξη της θεραπευτικής σχέσης, προσπαθώντας να προστατέψω την ταυτότητά μου ως «καλός ψυχοθεραπευτής».
Αντίθετα, όσο πιο ελεύθερος και ευέλικτος είμαι απέναντι στη δομή μιας συνεδρίας, τόσο περισσότερο ενισχύω την αυθεντικότητα και το ανοιχτό και αμοιβαίο «σχετίζεσθαι» με το άτομο που κάθεται απέναντί μου με αποτέλεσμα να βλέπω μια εξέλιξη που με γεμίζει χαρά και κουράγιο για την συνέχεια.
Μην νιώθεις τόσο… ξεχωριστός και ιδιαίτερος
Ένας από τους τρόπους λοιπόν για να διαχειριστούμε την αναβλητικότητά μας και να μειώσουμε σταδιακά τις συμπεριφορές αποφυγής, είναι να παρατηρήσουμε πιο προσεκτικά και να επαναξιολογήσουμε τις «προσωπικές ιστορίες» που λέμε στον εαυτό μας αναφορικά με το ποιοι είμαστε και το τι μπορούμε να καταφέρουμε στην ζωή.
Ο τρόπος που επιλέγουμε να δούμε τον εαυτό μας – είτε ως ένα αναδυόμενο «αστέρι», είτε ως ένα άγνωστο και παρεξηγημένο ταλέντο, είτε ως ένα «θύμα» ατυχών καταστάσεων ή ως έναν θλιβερά αποτυχημένο άνθρωπο – καθορίζει τον βαθμό της προσκόλλησής μας στην ταυτότητα που έχουμε χτίσει.
Αντ’ αυτού, αν προσπαθούσαμε να αντιληφθούμε τον εαυτό μας με μία πιο ευρεία και συνηθισμένη οπτική που μπορεί να μην μας κάνει να αισθανόμαστε τόσο… ξεχωριστοί και ιδιαίτεροι με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, ίσως να μην μέναμε τελικά πίσω σε όλα όσα θέλουμε να κάνουμε στην ζωή.
Συμπέρασμα
Υπάρχουν διάφοροι τρόποι που αποδεικνύονται χρήσιμοι όταν αναβάλλουμε καθημερινές δραστηριότητες και οι οποίοι θα μπορούσαν να βελτιώσουν την ποιότητα της ζωής μας και ταυτόχρονα να επηρεάσουν θετικά την ψυχική μας υγεία. Ωστόσο, η αναβλητικότητα που έχει παγιωθεί γύρω από συγκεκριμένες και χρόνιες καταστάσεις, απομακρύνοντάς μας όλο και περισσότερο από την δράση, συνδέεται αρκετά συχνά με τον «ακραίο» τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον πυρηνικό μας εαυτό.
Ο επαναπροσδιορισμός των γνωρισμάτων του εαυτού με στόχο τη δημιουργία μιας αναδιαμορφωμένης ταυτότητας η οποία θα αποτελεί την βάση για την εκδήλωση πιο εύκαμπτων και λειτουργικών συμπεριφορών, είναι μια διαδικασία που διαρκεί σε όλη μας την ζωή και ξεκινά από την στιγμή που θα παραιτηθούμε για πρώτη φορά από την πίστη σε μία αξιολογική κρίση που μάς προσδιόριζε τα προηγούμενα χρόνια.
πηγή: psychologynow.gr
]]>Ο όρος «συναισθηματική κακοποίηση» χρησιμοποιείται συχνά στις μέρες μας. Προκειμένου να αποφύγουμε να χαρακτηρίσουμε οποιαδήποτε αρνητική συναισθηματική εμπειρία ως «συναισθηματική κακοποίηση», θα πρέπει να είμαστε ξεκάθαροι σχετικά με το τι είναι και το τι δεν είναι η συναισθηματική κακοποίηση.
Τι δεν είναι η συναισθηματική κακοποίηση
Ο χωρισμός με τον/ τη σύντροφο μας δεν εντάσσεται στο πεδίο της συναισθηματικής κακοποίησης, ούτε η διαφωνία μαζί του/της. Οι αντιδράσεις των ανθρώπων προέρχονται μέσα από τις δικές τους αντιλήψεις, οπότε οι αντιδράσεις τους πολλές φορές δεν μπορούν να ορίσουν τη συμπεριφορά μας.
Επίσης, συναισθηματική βία δεν είναι να εκφράζει κάποιος αυτό που σκέφτεται με ωμή ειλικρίνεια. Ενδεχομένως, μπορεί να λείπει σε κάποιον το τακτ, αλλά το γεγονός αυτό δεν τον καθιστά συναισθηματικά βίαιο, όπως όταν κάποιος αντιδρά με πόνοσε κάτι που του είπαν, δε σημαίνει ότι αυτός ο άνθρωπος έχει βίαια συναισθήματα.
Οι φωνές προς τον σύντροφό μας δεν είναι συναισθηματική κακοποίηση – αυτό βέβαια συχνά είναι ασαφές. Όλοι φωνάζουμε κάποιες φορές. Όλοι μας. Ειλικρινά, θα ανησυχούσα περισσότερο για κάποιον που δεν επιτρέπει στον εαυτό του να φωνάξει, από όσο θα ανησυχούσα για κάποιον που υψώνει τη φωνή του σε υψηλή και δυνατή ένταση, προκειμένου να εκφράσει τα συναισθήματά του.
Οι φωνές σε μία στιγμή έντασης, είναι κάτι που όλοι έχουμε κάνει επομένως δε μπορεί να θεωρηθεί συναισθηματική κακοποίηση. Βέβαια όταν ουρλιάζεις σε κάποιον υστερικά χρησιμοποιώντας λεκτικές επιθέσεις, θεωρείται συναισθηματική βία.
Αλλά όταν ένας σύζυγος και η σύντροφος του ή ένας γονιός και το παιδί του, φωνάζουν ο ένας στον άλλο, αυτή είναι μία φυσιολογική έκφραση των συναισθημάτων τους. Από τη στιγμή που θα έχουν εκφράσει το συναίσθημά τους, είναι μία καλή ιδέα στη συνέχεια να καθίσουν, να συζητήσουν και να βρουν μία λύση στο πρόβλημα τους.
Τι είναι η συναισθηματική κακοποίηση
Η συναισθηματική κακοποίηση είναι μία προσπάθεια ελέγχου ενός άλλου ανθρώπου, όπως συμβαίνει και στην περίπτωση της σωματικής κακοποίησης.
Η μοναδική διαφορά είναι ότι η συναισθηματική κακοποίηση δε χρησιμοποιεί σωματικά χτυπήματα όπως κλωτσιές, τσιμπήματα, πιασίματα, σπρωξίματα ή άλλες μορφές σωματικής βλάβης. Ο αυτουργός της συναισθηματικής κακοποίησης επιλέγει να χρησιμοποιεί ως όπλα τα συναισθήματα.
Συνήθως, ο αυτουργός της συναισθηματικής κακοποίησης δε γνωρίζει ότι γίνεται βίαιος. Μπορεί για παράδειγμα μία σύζυγος να αισθάνεται ανασφάλεια αν την αγαπάει ο σύντροφος και να νιώθει αναγκασμένη να τον κατηγορεί ότι την απατάει, να τον κατηγορεί για τη δυστυχία της ή διαρκώς να ελέγχει τις κλήσεις και τα μηνύματά του. Οι κατηγορίες, η επίρριψη ευθύνης και ο διαρκής έλεγχος, είναι μορφές της συναισθηματικής κακοποίησης.
Μπορεί πάλι, ένας άντρας να νομίζει ότι γνωρίζει εκείνος τι είναι το καλύτερο για τη σύντροφό του ή για το τι θεωρεί σωστό η κοινωνία για αυτήν, οπότε να προσπαθεί διαρκώς να ελέγξει κάθε κίνηση της, να την επικρίνει σκληρά όταν δεν πηγαίνει με τα νερά του ή και να την απειλεί όταν φαίνεται να ξεπερνά τα όρια που της θέτει.
Μπορεί να της επιτίθεται λεκτικά όταν αυτή διαφωνεί μαζί του, γιατί η διαφωνία της είναι μία χειροπιαστή απόδειξη ότι η σύντροφός του δε βρίσκεται υπό τον έλεγχό του. Μπορεί να κατακρίνει την ομιλία της, το ντύσιμό της, το περπάτημά της, τις συναναστροφές με τους άλλους, τον τρόπο ζωής της και το πώς διαχειρίζεται καταστάσεις, ώστε να αποκτήσει και να διατηρήσει τον έλεγχο επάνω της.
Για παράδειγμα: η Μαρία επικρίνει συνεχώς τον Αλέξανδρο, πιστεύοντας ότι αν τον υποβαθμίζει διαρκώς, θα μπορεί να ελέγξει τη συμπεριφορά του. Τον μειώνει όταν είναι μόνοι τους και τον υποβιβάζει μπροστά στους άλλους. Όταν αυτός επιχειρεί να υπερασπιστεί τον εαυτό του ή να την κατηγορήσει για τη συμπεριφορά της, εκείνη προσπαθεί να τον κάνει να νιώθει «τρελός», λέγοντάς του όλοι ξέρουν ότι είναι τρελός και ότι κανείς δεν πρόκειται ποτέ να τον πάρει στα σοβαρά.
Τον κατηγορεί διαρκώς για τη δυστυχία της, καθιστώντας τον υπεύθυνο για τα άσχημα συναισθήματά της. Δεν αναλαμβάνει καθόλου ευθύνη για τις επιλογές της και τη συμπεριφορά της. Χρησιμοποιεί έναν διπλό μήνυμα όταν η συζήτηση αφορά στη συμπεριφορά της και δεν θεωρεί τον εαυτό της υπεύθυνο όταν κάνει ακριβώς εκείνα τα πράγματα για τα οποία έχει κατηγορήσει τον σύντροφό της. Συχνά τον αποκαλεί ηλίθιο, ανάρμοστο, χαζό και χρησιμοποιεί και άλλους παρόμοιους χαρακτηρισμούς.
Όταν αυτός μιλάει με τους συγγενείς ή τους φίλους του, αυτή γνέφει ειρωνικά ώστε να τους κάνει να μην τον σέβονται. Του συμπεριφέρεται με περιφρόνηση, πολλές φορές και με αηδία, τον απειλεί διαρκώς ότι θα τον εγκαταλείψει ή ότι θα σταματήσει να του μιλάει και αρνείται να του δείξει τρυφερότητα παρά μόνο όταν κάνει ακριβώς ό,τι θέλει εκείνη. Είναι ιδιαίτερα ψυχρή, μπορεί και μη ομιλητική, όταν θυμώνει μαζί του.
Μερικές φορές περνούν μέρες ή ακόμα και εβδομάδες χωρίς να του μιλάει. Η Μαρία επίσης συχνά πηγαίνει σε άλλα οικογενειακά μέλη και σε φίλους του Αλέξανδρου και τους μιλάει γι’ αυτόν, απομονώνοντάς τον από όλους όσους θα μπορούσαν να του προσφέρουν υποστήριξη και που θα του γνωστοποιούσαν το γεγονός ότι κακοποιείται.
Η Μαρία χρησιμοποιεί ένα διακριτό μοτίβο συναισθηματικής κακοποίησης την οποία δέχεται ο Αλέξανδρος μέσω διαφορετικών τρόπων:
1. Διαρκής κριτική ή προσπάθεια χειραγώγησης και ελέγχου.
2. Διαπόμπευση και κατηγορίες που συνοδεύονται από αφιλόξενους σαρκασμούς ή από έντονες λεκτικές επιθέσεις.
3. Χρήση ντροπιαστικού και υποβαθμιστικού λόγου.
4. Λεκτική κακοποίηση – βρισιές
5. Μη εκδήλωση στοργής.
6. Τιμωρίες και απειλή τιμωρίας.
7. Άρνηση να δεχθεί την ευθύνη της στη δυναμική της σχέσης τους.
8. Υιοθέτηση τρόπων χειρισμού της σχέσης σε περιπτώσεις που αφορούν την προσωπική της ευθύνη για τη δική της ευτυχία.
9. Άρνηση για κάθε επικοινωνία.
10. Απομόνωσή του από τους υποστηρικτικούς συγγενείς και φίλους.
Ο κύκλος της συναισθηματικής κακοποίησης ακολουθεί το ίδιο μοτίβο με τη σωματική κακοποίηση, ως προς το ό,τι μόλις το θύμα της συναισθηματικής κακοποίησης καταλάβει τι συμβαίνει και αρχίζει να σκέφτεται να φύγει ή όταν αρχίσει να κατηγορεί δυναμικά το δράστη για τις πράξεις του, ο δράστης ξαφνικά θα γίνει πάρα πολύ απολογητικός, ρομαντικός και θα αρχίσει να προσπαθεί να επαναφέρει το θύμα πίσω στη φωλιά του.
Θα αγοράσει λουλούδια, θα ετοιμάσει ένα ρομαντικό δείπνο, θα φροντίσει τα παιδιά και θα κάνει οτιδήποτε άλλο χρειάζεται για να κάνει το θύμα να πιστέψει πως ό,τι πιστεύει ότι είδε, πως ό,τι πιστεύει ότι είναι αλήθεια, στην πραγματικότητα είναι ψέμα. Έχει ένα εξαιρετικά καλό σύντροφο και δεν υπάρχει απολύτως κανένας λόγος να αρχίσει να σκέφτεται να φύγει.
Αλλά όσο το θύμα επιστρέφει και πιστεύει ότι δε θα ξανακακοποιηθεί συναισθηματικά, ο δράστης αρχίζει πάλι να υιοθετεί τις ίδιες παλιές κακοποιητικές συμπεριφορές. Τώρα, είναι πιο δύσκολο για το θύμα να φύγει, επειδή έχει αρχίσει να πιστεύει ξανά στην αλλαγή της συμπεριφοράς του δράστη.
Η συναισθηματική κακοποίηση είναι ένα ψυχοφθόρο μοτίβο σοβαρής κακοποίησης, η πρωταρχική απόπειρα του οποίου, είναι να ασκήσει έλεγχο σε κάποιον, παίζοντας με τα συναισθήματά του. ‘Οταν ετικετοποιούμε λανθασμένα τα ασήμαντα διαπροσωπικά ζητήματα ως συναισθηματική κακοποίηση, τότε υποβαθμίζουμε τις επιπτώσεις της.
πηγή: psychologynow.gr
]]>Οι καλοί γονείς θέλουν να τα παιδιά τους να μην εμπλέκονται σε φασαρίες, να πηγαίνουν καλά στο σχολείο και να πετυχαίνουν στους στόχους τους ως ενήλικες. Όμως, ενώ δεν υπάρχει συνταγή για την ανατροφή επιτυχημένων παιδιών, έρευνες ψυχολογίας υποδεικνύουν μερικούς παράγοντες που προβλέπουν αυτή την επιτυχία. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι πολλοί από αυτούς τους παράγοντες αφορούν στους γονείς.
Αυτά είναι τα κοινά σημεία των γονιών επιτυχημένων παιδιών:
1. Βάζουν τα παιδιά τους να βοηθούν στις δουλειές του σπιτιού
Αν τα παιδιά δεν πλένουν τα πιάτα, σημαίνει ότι κάποιος άλλος το κάνει γι’ αυτά, με αποτέλεσμα να απαλλάσσονται όχι μόνο από τη δουλειά, αλλά και από το δίδαγμα ότι υπάρχουν δουλειές που πρέπει να γίνουν και ότι καθένας από εμάς πρέπει να συμβάλλει για την βελτίωση του συνόλου, ανέφερε σε μια ομιλία TED η Τζούλι Λίθκοτ-Χάιμς, πρώην πρόεδρος πρωτοετών του Πανεπιστημίου Στάνφορντ και συγγραφέας.
H Λίθκοτ-Χάιμς πιστεύει ότι τα παιδιά που κάνουν δουλειές, εξελίσσονται σε εργαζόμενους που συνεργάζονται καλά με τους συναδέλφους τους, έχουν περισσότερη ενσυναίσθηση επειδή γνωρίζουν από πρώτο χέρι πώς είναι να δυσκολεύεσαι και μπορούν να αναλάβουν από μόνοι τους εργασίες και να ανταπεξέλθουν.
Η θέση της βασίζεται σε μία μελέτη του Χάρβαρντ που είναι η εκτενέστερη διαχρονική μελέτη που έχει πραγματοποιηθεί. Όταν βάζετε τα παιδιά να κάνουν δουλειές, όπως να βγάλουν έξω τα σκουπίδια και να πλύνουν τα ρούχα τους, αντιλαμβάνονται ότι πρέπει να κάνουν δουλειές της ζωής προκειμένου να είναι μέρος της ζωής, δήλωσε.
2. Διδάσκουν στα παιδιά τους κοινωνικές δεξιότητες
Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια και του Πανεπιστημίου του Ντιουκ παρακολούθησαν περισσότερα από 700 παιδιά από τις Η.Π.Α., από το νηπιαγωγείο ως τα 25 τους χρόνια, και βρήκαν σημαντική συσχέτιση μεταξύ των κοινωνικών δεξιοτήτων τους στο νηπιαγωγείο και της επιτυχίας τους ως ενήλικες, 20 χρόνια αργότερα.
Η 20ετής μελέτη έδειξε ότι τα κοινωνικά ικανά παιδιά που μπορούσαν να συνεργαστούν με τους συνομηλίκους τους χωρίς να τους ζητηθεί, να βοηθήσουν τους άλλους, να κατανοήσουν τα συναισθήματά τους και να λύσουν προβλήματα μόνα τους, ήταν πολύ πιο πιθανό να αποκτήσουν πτυχίο πανεπιστημίου και δουλειά με πλήρες ωράριο στα 25 τους χρόνια σε σχέση με αυτά που είχαν περιορισμένες κοινωνικές δεξιότητες.
Τα παιδιά με τις περιορισμένες κοινωνικές δεξιότητες, ως ενήλικες είχαν επίσης περισσότερες πιθανότητες να συλληφθούν, να κάνουν κατάχρηση αλκοόλ και λαμβάνουν επιδόματα από το δημόσιο για να ζήσουν.
Αυτή η μελέτη δείχνει ότι όταν βοηθάμε τα παιδιά να αναπτύξουν κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες, τότε τα προετοιμάζουμε για ένα υγιές μέλλον, δηλώνουν οι ψυχολόγοι ερευνητές.
3. Έχουν υψηλές προσδοκίες
Χρησιμοποιώντας δεδομένα από μία εθνική έρευνα των ΗΠΑ που διεξήχθη σε 6.600 παιδιά που γεννήθηκαν το 2001, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, Λος Άντζελες ανακάλυψαν ότι οι προσδοκίες των γονιών για τα παιδιά τους, έχουν τεράστιο αντίκτυπο στα επιτεύγματά τους. Οι γονείς που έβλεπαν ότι το παιδί τους θα φοιτούσε στο πανεπιστήμιο στο μέλλον, ανεξάρτητα από το εισόδημα και την περιουσία τους, φαίνεται ότι καθοδηγούσαν το παιδί τους προς αυτόν τον στόχο, δηλώνουν οι ψυχολόγοι.
Το εύρημα προέκυψε από τυποποιημένα τεστ. Αυτό το εύρημα της ψυχολογίας συμφωνεί με το φαινόμενο του Πυγμαλίωνα, σύμφωνα με το οποίο αυτό που πιστεύει ένα άτομο για κάποιο άλλο, μπορεί να λειτουργήσει ως αυτο-εκπληρούμενη προφητεία.
4. Οι γονείς έχουν υγιείς σχέσεις μεταξύ τους
Τα παιδιά που μεγαλώνουν σε οικογένειες με πολλές συγκρούσεις, είτε είναι μαζί οι γονείς είτε χωρισμένοι, τείνουν να έχουν χειρότερη πορεία στη ζωή τους σε σύγκριση με τα παιδιά που οι γονείς τους έχουν καλές σχέσεις, σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου του Ιλινόις.
Οι ερευνητές της μελέτης σημειώνουν επίσης ότι κάποιες έρευνες βρήκαν ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν σε μονογονεϊκές οικογένειες χωρίς συγκρούσεις, έχουν καλύτερη εξέλιξη σε σύγκριση με τα παιδιά που μεγαλώνουν σε οικογένειες με δύο γονείς, οι οποίοι όμως έχουν έντονες συγκρούσεις.
Επίσης, οι συγκρούσεις μεταξύ των γονιών πριν από το διαζύγιο έχουν αρνητικές επιπτώσεις στα παιδιά, ενώ οι συγκρούσεις μετά το διαζύγιο έχουν έντονη επίδραση στην προσαρμογή των παιδιών, σύμφωνα με τους ερευνητές.
Έρευνα βρήκε επίσης ότι μετά το διαζύγιο, όταν ο πατέρας που δεν έχει την επιμέλεια των παιδιών, έχει συχνή επαφή με τα παιδιά του και υπάρχουν ελάχιστοι καβγάδες με τη μητέρα, τα παιδιά έχουν καλύτερη εξέλιξη. Όμως, όταν υπάρχουν πολλές συγκρούσεις, οι συχνές επισκέψεις του πατέρα σχετίζονται με τη δυσκολότερη προσαρμογή των παιδιών.
Επιπλέον, μία μελέτη βρήκε ότι νεαρά άτομα, γύρω στα 25, που βίωσαν το διαζύγιο των γονιών τους κατά την παιδική ηλικία, εξακολουθούν να αναφέρουν αισθήματα πόνου και θλίψης σχετικά με αυτό, ακόμα και 10 χρόνια αργότερα. Αυτοί που ανέφεραν έντονες συγκρούσεις μεταξύ των γονιών τους, ήταν πολύ πιθανότερο να έχουν συναισθήματα απώλειας και θλίψης.
5. Έχουν ανώτερη μόρφωση
Μία μελέτη του 2014 που πραγματοποίησαν ψυχολόγοι από το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, βρήκε ότι μητέρες με απολυτήριο λυκείου ή πτυχίο πανεπιστημίου ήταν περισσότερο πιθανό να μεγαλώσουν παιδιά που έκαναν το ίδιο.
Η μελέτη βασίστηκε σε μια ομάδα με πάνω από 14.000 παιδιά που ξεκίνησαν το νηπιαγωγείο από το 1998 ως το 2007 και βρήκε ότι τα παιδιά που γεννήθηκαν από έφηβες μητέρες (18 χρονών ή μικρότερες) ήταν λιγότερο πιθανό να τελειώσουν το λύκειο ή να σπουδάσουν στο πανεπιστήμιο σε σχέση με τα υπόλοιπα παιδιά.
6. Διδάσκουν τα παιδιά τους από νωρίς μαθηματικά
Μία μετα-ανάλυση του 2007 σε 35.000 παιδιά προσχολικής ηλικίας στις Η.Π.Α., στον Καναδά και στην Αγγλία βρήκε ότι η ανάπτυξη μαθηματικών δεξιοτήτων από νωρίς, αποδεικνύεται ότι είναι τεράστιο πλεονέκτημα.
Η τεράστια σημασία των πρώιμων μαθηματικών δεξιοτήτων, δηλαδή να ξεκινάει το παιδί το σχολείο έχοντας γνώση των αριθμών, της σειράς τους και άλλων βασικών μαθηματικών εννοιών, είναι μία από τις εκπλήξεις που προέκυψαν από τη μελέτη, δηλώνουν οι ερευνητές.
Η επίτευξη πρώιμων μαθηματικών δεξιοτήτων προβλέπει όχι μόνο τη μελλοντική επιτυχία στα μαθηματικά, αλλά προβλέπει επίσης και την μελλοντική επιτυχία στην ανάγνωση.
7. Αναπτύσσουν σχέσεις με τα παιδιά τους
Μία μελέτη του 2014 σε 243 άτομα που γεννήθηκαν σε συνθήκες φτώχειας, βρήκε ότι τα παιδιά που δέχτηκαν «φροντίδα με ευαισθησία» στα πρώτα τρία χρόνια της ζωής τους, δεν είχαν μόνο καλύτερες επιδόσεις στα σχολικά τεστ κατά την παιδική ηλικία, αλλά είχαν και πιο υγιείς σχέσεις καθώς και μεγαλύτερη ακαδημαϊκή επιτυχία στα 30 τους έτη.
Αυτό υποδηλώνει ότι η επένδυση στην πρώιμη σχέση γονέα-παιδιού, μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα συνεχή μακροπρόθεσμα οφέλη στη διάρκεια της ζωής των ανθρώπων, δήλωσαν οι ερευνητές, από το Πανεπιστήμιο της Μινεσότα που διεξήγαγαν τη μελέτη.
8. Είναι λιγότερο αγχωμένοι
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα The Washington Post, ο χρόνος που περνούν οι μητέρες με τα παιδιά τους από την ηλικία των 3 ως 11 ετών, δεν μπορεί να προβλέψει την συμπεριφορά, την ευεξία ή την επιτυχία τους. Επιπλέον, η εντατική μητρική φροντίδα ή η ασταμάτητη παρακολούθηση του παιδιού από τη μητέρα μπορεί να έχει τα αντίθετα αποτελέσματα.
Το άγχος της μητέρας, ιδιαίτερα όταν οι μητέρες είναι αγχωμένες επειδή προσπαθούν να ισορροπήσουν την εργασία με τον χρόνο που αφιερώνουν στα παιδιά τους, μπορεί στην πραγματικότητα να έχει κακό αντίκτυπο στα παιδιά, δήλωσαν οι ερευνητές.
Η μετάδοση του συναισθήματος, δηλαδή το ψυχολογικό φαινόμενο όπου οι άνθρωποι «κολλάνε» συναισθήματα μεταξύ τους, όπως συμβαίνει με κάποιον ιό, μας βοηθάει να καταλάβουμε το λόγο. Οι έρευνες δείχνουν ότι αν οι φίλοι μας είναι ευτυχισμένοι, θα πάρουμε λίγη από τη λάμψη τους, ενώ όταν είναι λυπημένοι θα μας μεταδώσουν τη μελαγχολία. Οπότε αν ένας γονιός είναι εξαντλημένος ή ταραγμένος αυτή η συναισθηματική κατάσταση μπορεί να μεταδοθεί στα παιδιά.
9. Εκτιμούν την προσπάθεια αντί για την αποφυγή της αποτυχίας
Η άποψη των παιδιών για την πηγή της επιτυχίας μπορεί να βοηθήσει να προβλέψουμε αν θα την κατακτήσουν. Ψυχολόγοι του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ ανακάλυψαν ότι τα παιδιά (και οι ενήλικες) αντιμετωπίζουν την επιτυχία με έναν από δύο τρόπους.
Μία «σταθερή νοοτροπία», που υποθέτει ότι ο χαρακτήρας μας, η ευφυΐα μας και η δημιουργικότητά μας είναι στατικά δεδομένα που δεν μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά και η επιτυχία είναι η επιβεβαίωση αυτής της έμφυτης ευφυΐας, μία αξιολόγηση του μεγέθους αυτών των δεδομένων έναντι ενός εξίσου σταθερού ιδεώδους, οπότε το κυνήγι της επιτυχίας και η αποφυγή της αποτυχίας με κάθε κόστος μετατρέπονται σε τρόπο διατήρησης της αίσθησης ότι είμαστε έξυπνοι ή ικανοί.
Μία «νοοτροπία ανάπτυξης» από την άλλη πλευρά, προοδεύει όταν αντιμετωπίζει προκλήσεις και βλέπει την αποτυχία όχι ως απόδειξη έλλειψης ευφυΐας, αλλά ως ενθαρρυντικό εφαλτήριο για ανάπτυξη και για επέκταση των ικανοτήτων μας.
Στον πυρήνα βρίσκεται μια διάκριση στον τρόπο που συμπεραίνουμε ότι η θέλησή μας επηρεάζει την ικανότητά μας και έχει ισχυρή επίδραση στα παιδιά. Αν πούμε στα παιδιά ότι αρίστευσαν σε ένα τεστ λόγω της έμφυτης ευφυΐας τους, αυτό δημιουργεί μία «σταθερή» νοοτροπία. Αν τους πούμε ότι πέτυχαν λόγω της προσπάθειας τους, αυτό τους διδάσκει μία νοοτροπία «ανάπτυξης».
10. Οι εργαζόμενες μητέρες αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση
Σύμφωνα με έρευνα του Χάρβαρντ υπάρχουν σημαντικά οφέλη για τα παιδιά που μεγαλώνουν με μητέρες που εργάζονται. Η μελέτη βρήκε ότι οι κόρες εργαζόμενων μητέρων σπούδασαν, ήταν περισσότερο πιθανό να έχουν εποπτικό ρόλο στο επάγγελμά τους και είχαν 23% μεγαλύτερο εισόδημα σε σύγκριση με συνομήλικές τους που μεγάλωσαν με μητέρες που δεν εργάζονταν.
Οι γιοι εργαζόμενων μητέρων επίσης έτειναν να συνεισφέρουν περισσότερο στις δουλειές του σπιτιού και στην φροντίδα των αδελφών τους, καθώς σύμφωνα με την έρευνα αφιέρωναν 7,5 ώρες την εβδομάδα για τη φροντίδα των μικρότερων αδελφών τους και 25 λεπτά περισσότερο στις δουλειές του σπιτιού, από ό,τι οι συνομίληκοί τους.
Το παράδειγμα προς μίμηση είναι ένας τρόπος να δείξουμε ποιο είναι το σωστό από άποψη συμπεριφοράς, δραστηριοτήτων και πεποιθήσεων, δηλώνουν οι ερευνητές της μελέτης.
11. Έχουν υψηλότερο κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο
Είναι τραγικό ότι το ένα πέμπτο των παιδιών στις ΗΠΑ μεγαλώνουν μέσα στη φτώχεια, μία κατάσταση που περιορίζει δραστικά τις δυνατότητές τους. Σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου Στάνφορντ η κατάσταση αυτή γίνεται χειρότερη.
Όπως αναφέρουν οι ερευνητές, όσο υψηλότερο είναι το εισόδημα των γονιών τόσο υψηλότερους βαθμούς κατά την εισαγωγή τους στα πανεπιστήμια έχουν τα παιδιά. Το κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τα επιτεύγματα και τις επιδόσεις στη μόρφωση.
12. Είναι «δημοκρατικοί» και όχι «αυταρχικοί» ή «ανεκτικοί»
Η αναπτυξιακή ψυχολόγος Νταϊάνα Μπάουμριντ από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, Λος Άντζελες, δημοσίευσε το 1965 την έρευνά της όπου διέκρινε τρία είδη ανατροφής:
Ανεκτικό: Ο γονέας προσπαθεί δεν βάζει όρια στο παιδί και αποδέχεται όσα κάνει.
Αυταρχικό: Ο γονέας προσπαθεί να διαμορφώσει και να ελέγξει το παιδί με βάση καθορισμένους κανόνες συμπεριφοράς.
Δημοκρατικό: Ο γονέας προσπαθεί να καθοδηγήσει το παιδί με τη λογική.
Το ιδανικό είναι η δημοκρατική ανατροφή. Το παιδί μεγαλώνει με σεβασμό για την εξουσία, χωρίς όμως να καταπνίγεται από αυτήν.
13. Διδάσκουν το σθένος
Το 2013, η ψυχολόγος Άντζελα Ντακγουόρθ του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια κέρδισε την υποτροφία MacArthur για «ιδιοφυίες» για την ανακάλυψη ενός ισχυρού χαρακτηριστικού της προσωπικότητας, κρίσιμου για την επιτυχία: το σθένος. Το όρισε ως μία τάση για διατήρηση ενδιαφέροντος και προσπάθειας για την επίτευξη μακροπρόθεσμων στόχων και η έρευνά της συσχέτισε το σθένος με την επιτυχία στη μόρφωση, καθώς και το μέσο όρο στη βαθμολογίας σε προπτυχιακούς φοιτητές σε κορυφαία πανεπιστήμια.
Δηλαδή, χρειάζεται να διδάσκουμε τα παιδιά πώς να φαντάζονται και να δεσμεύονται στο μέλλον που αυτά θέλουν να δημιουργήσουν.
πηγή: psychologynow.gr
]]>Δεν μπορείς να γίνεις η Έλσα από το «Ψυχρά και Ανάποδα», λέει ένα εξάχρονο ανοιχτόχρωμο κοριτσάκι στην σκουρόχρωμη συμμαθήτριά της. Το δέρμα σου έχει λάθος χρώμα, προσθέτει, παρόλο που και το ίδιο δεν έχει μακριά άσπρα μαλλιά και λευκό δέρμα σαν τη Βασίλισσα Έλσα στην συγκεκριμένη παιδική ταινία. Έχει ήδη ενστερνιστεί την ιδεολογία ότι η φυλή είναι μια σημαντική διαφορά. Το άλλο κοριτσάκι φαίνεται συντετριμμένο. Νιώθει παραγκωνισμένη και ντροπιασμένη για κάτι που δεν είχε παρατηρήσει ποτέ πριν.
Βιώνουμε μια περίοδο οξυμένης συνειδητοποίησης του ρατσισμού, η οποία φθείρει την κοινωνία μας και υπονομεύει τις εμπειρίες ζωής όλων μας, ανεξάρτητα από τη δική μας φυλετική κληρονομιά. Οι δολοφονίες ανθρώπων καθώς και οι διαμαρτυρίες που γίνονται σε όλο το κόσμο για τη δολοφονία τους, επισημαίνουν την επείγουσα ανάγκη για αλλαγές στη συλλογική συνείδηση και τη συμπεριφορά μας.
Τα βρέφη αναγνωρίζουν τη διαφορά στο χρώμα του δέρματος από μόλις τριών μηνών. Σε ηλικία δυόμιση ετών, το παιδί είναι σε θέση να παρατηρήσει και να μάθει ρατσιστικές προκαταλήψεις. Σε ηλικία τεσσάρων ή πέντε ετών, τα παιδιά μπορούν να επιδείξουν προφανείς προκαταλήψεις ή να νιώσουν τυχόν διακρίσεις λόγω του χρώματος του δέρματός τους. Μέχρι την ηλικία των δώδεκα ετών, οι προκαταλήψεις έχουν πλέον εδραιωθεί.
Τι μπορείτε να κάνετε για να μεγαλώσετε ένα παιδί με αντιρατσιστικές πεποιθήσεις;
1. Ξεκινήστε από εσάς τους ίδιους. Το πιο σημαντικό εργαλείο σας στην αντιρατσιστική εκπαίδευση είναι η δική σας συμπεριφορά. Τείνετε να νιώθετε πιο άνετα με συγκεκριμένες φυλές και λιγότερο άνετα με κάποιες άλλες; Το παιδί σας μπορεί να παρατηρήσει ακόμη και ανεπαίσθητες διαφορές στη γλώσσα σώματός σας και στη συμπεριφορά σας. Να είστε προσεκτικοί ως προς τη στάση και τη συμπεριφορά σας και προσπαθήστε να είστε φιλικοί, υπομονετικοί και γεμάτοι σεβασμό με όλους τους ανθρώπους, ανεξαρτήτως φυλής.
2. Διευρύνετε τον κόσμο του παιδιού σας. Κάντε ότι μπορείτε για να διασφαλίσετε ότι το παιδί σας βιώνει την ποικιλομορφία της καταγωγής, του χρώματος, του σεξουαλικού προσανατολισμού, της κοινωνικοοικονομικής κατάστασης, της θρησκείας και των πολιτικών πεποιθήσεων.
Να είστε ειλικρινείς και ανοιχτοί ως προς τις διαφορές που παρατηρεί. Ναι, αυτό το αγοράκι έχει διαφορετικό χρώμα δέρματος από εσένα. Δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι το ίδιο χρώμα, σωματότυπο και μέγεθος. Ενισχύστε οποιαδήποτε έλλειψη που υπάρχει στο περιβάλλον σας μέσα από βιβλία, ταινίες και εμπειρίες, που θα συμπεριλαμβάνουν μια μεγάλη γκάμα ανθρώπων.
3. Εξοικειωθείτε με συζητήσεις σχετικά με τις φυλές και τον ρατσισμό. Όπως και η σεξουαλική εκπαίδευση, έτσι και η φυλετική εκπαίδευση μπορεί να είναι αγχωτική για κάποιους γονείς. Ξεκινήστε, διαβάζοντας και μιλώντας με άλλους ενήλικες σχετικά με το τι πρέπει να πείτε, ποιες ερωτήσεις να περιμένετε και πώς μπορείτε να απαντήσετε στο παιδί σας.
4. Ξεκινήστε από το σημείο αναφοράς του παιδιού σας. Αν έχετε διαβάσει κάποιο βιβλίο μαζί, το οποίο παρουσιάζει θέματα ρατσισμού ρωτήστε το, πώς του φάνηκε. Αν το παιδί σας έχει ακούσει κάτι σχετικά με αντιρατσιστικές διαμαρτυρίες, ρωτήστε το, ποια είναι η γνώμη του. Να αποδέχεστε και να σέβεστε οποιαδήποτε τοποθέτησή του.
Μην το κρίνετε, καθώς τα παιδιά μπορούν να υιοθετήσουν από πολύ μικρά ρατσιστικές συμπεριφορές. Αντ’ αυτού, αξιοποιήστε τις ερωτήσεις και τις παρατηρήσεις του για να συζητήσετε το γεγονός ότι κάθε άνθρωπος έχει τα ίδια συναισθήματα και επιθυμίες με αυτό.
5. Πάρτε τον χρόνο που χρειάζεται. Μην προσπαθήσετε να καλύψετε όλες τις πτυχές του θέματος σε μια στιγμή. Απαντήστε στις ερωτήσεις του παιδιού σας, όταν αυτές προκύπτουν, λαμβάνοντας υπόψη το επίπεδο και την πολυπλοκότητα που αρμόζουν στο παιδί σας.
Εκθέστε το σε μέσα ενημέρωσης και καταστάσεις, όπου θα μπορούν να βιώσουν διαφορετικούς ανθρώπους. Συζητήστε θέματα από τον κόσμο γύρω σας, αλλά να μη θίγετε υπερβολικά το θέμα ούτε να χρησιμοποιείτε ένα υψηλότερο επίπεδο πολυπλοκότητας από την κατανόησή του.
6. Εστιάστε στα θετικά. Συζητήστε με το παιδί σας για το τι μπορείτε να κάνετε ως άτομα και ως οικογένεια για να διορθώσετε το πρόβλημα, σε ένα κατανοητό επίπεδο γι’ αυτό. Δώστε του να καταλάβει ότι είναι καλό που τόσοι πολλοί άνθρωποι παίρνουν μέρος σε διαδηλώσεις και άλλες δράσεις, κάνοντας τη διαφορά.
Να είστε ειλικρινείς σχετικά με την πολυπλοκότητα και τις διαστάσεις της κατάστασης, αλλά βοηθήστε το να κατανοήσει ότι, η αλλαγή επιτυγχάνεται μέσα από μικρά ατομικά βήματα. Ακόμα και το πιο μικρό άτομο μπορεί να κάνει την αλλαγή που πρέπει να γίνει.
7. Αμφισβητείστε τον ρατσισμό όπου τον αντιλαμβάνεστε. Ακόμα και ανεπαίσθητες ενέργειες και η φαινομενικά ακίνδυνη γλώσσα μπορούν να υποστηρίξουν τον ρατσισμό. Ακριβώς όπως, οι πρώτες φεμινίστριες αμφισβητούσαν τα στερεότυπα των γυναικών στα μέσα ενημέρωσης, ακριβώς έτσι και οι γονείς με αντιρατσιστικές πεποιθήσεις είναι σημαντικό να αμφισβητούν τα στερεότυπα γύρω μας.
Επισημάνετε στο παιδί σας τις φυλετικές διαφορές στη δουλειά και στο εισόδημα, όταν τις παρατηρείτε μαζί του στα μέσα ενημέρωσης και στην πραγματική ζωή. Δώστε έμφαση στο θέμα δικαιοσύνης.
8. Συζητήστε την πίεση από συνομήλικους. Έχουμε μάθει πολλά τα τελευταία χρόνια σχετικά με την καταπολέμηση του εκφοβισμού. Τα ίδια μαθήματα μπορούν να εφαρμοστούν και στον αντιρατσισμό. Βοηθήστε το παιδί σας να καταλάβει τη σπουδαιότητα να αντιστέκεται στον ρατσισμό, όταν τον βλέπει να συμβαίνει, ανεξάρτητα από το αν γίνεται το ίδιο στόχος. Μιλήστε για το φαινόμενο του θεατή, διδάσκοντας στο παιδί σας, γιατί είναι σημαντικό να καταδικάζει ανοιχτά τις αδικίες που αντιμετωπίζει στην καθημερινή ζωή του.
9. Βοηθήστε το παιδί σας να γίνει σύμμαχος ενάντια στο ρατσισμό. Μπορείτε να ξεκινήσετε με το βιβλίο Ο Ναβίντ δεν ήρθε για διακοπές του Πάνου Χριστοδούλου ή το Σκληρό καρύδι της Ελένης Σβορώνου. Ρωτήστε το παιδί σας, πώς μπορεί να γίνει ένας ενεργός σύμμαχος κατά του ρατσισμού στην καθημερινή του ζωή.
10. Υποστηρίξτε αντιρατσιστικά προγράμματα στο σχολείο. Οι γονείς είναι αποτελεσματικοί υποστηρικτές των προγραμμάτων καταπολέμησης του εκφοβισμού και οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί θα δεχτούν το ενδιαφέρον σας, να δείτε αντιρατσιστικές δραστηριότητες να υλοποιούνται στο σχολείο του παιδιού σας.
πηγή: psychologynow.gr
]]>